Trong bối cảnh tình hình trật tự an toàn giao thông đường sắt vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, hành vi cố tình vượt rào chắn khi tàu hỏa sắp đi qua trở thành một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các vụ tai nạn thương tâm. Kể từ ngày 01/01/2020, khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mức xử phạt cho hành vi này đã tăng lên đáng kể nhằm răn đe và nâng cao ý thức người dân.

Hiểu đúng về lỗi "vượt rào chắn đường ngang"

Theo quy định tại Luật Đường sắt 2017, đường ngang là đoạn đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt được cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng và khai thác. Do đó, trong ngôn ngữ pháp lý của Nghị định 100/2019/NĐ-CP, lỗi này được gọi chính xác là "vượt rào chắn đường ngang".

Cụ thể, các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm: vượt rào, vượt chắn đường ngang khi chắn đang dịch chuyển hoặc đã đóng; vượt qua đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng; không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu hoặc nhân viên gác đường ngang.

Chi tiết mức phạt tiền theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP

Tại Điều 47 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, mức xử phạt đối với người điều khiển phương tiện, người đi bộ vi phạm quy tắc giao thông tại đường ngang, cầu chung, hầm đường sắt được quy định rất cụ thể:

• Đối với người đi bộ: Phạt tiền từ 60.000 đồng đến 100.000 đồng.
• Đối với người điều khiển xe đạp, xe đạp máy, xe thô sơ: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.
• Đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện): Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
• Đối với người điều khiển xe máy kéo, xe máy chuyên dùng: Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
• Đối với người điều khiển xe ô tô, các loại xe tương tự xe ô tô: Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Ngoài ra, người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi vi phạm còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 tháng đến 03 tháng.

Quy tắc an toàn bắt buộc khi đi qua đường ngang

Để đảm bảo an toàn và tránh bị xử phạt, người tham gia giao thông cần tuyệt đối tuân thủ các quy định tại Thông tư 25/2018/TT-BGTVT:

1. Quyền ưu tiên tuyệt đối của phương tiện đường sắt

Trong mọi trường hợp giao cắt cùng mức, phương tiện giao thông hoạt động trên đường sắt luôn được ưu tiên. Người tham gia giao thông đường bộ phải dừng lại và nhường đường cho tàu hỏa.

2. Chấp hành tín hiệu và hiệu lệnh

Khi có báo hiệu dừng bằng đèn tín hiệu (đèn đỏ bật sáng), cờ đỏ, biển đỏ, còi, chuông hoặc khi rào chắn đang dịch chuyển/đã đóng, tất cả người và phương tiện (kể cả xe ưu tiên như cứu thương, cứu hỏa) đều phải dừng lại phía bên phải đường của mình và trước vạch "Dừng xe".

3. Quan sát tại đường ngang không có người gác

Đối với các đường ngang chỉ có biển báo, người tham gia giao thông phải dừng lại trước vạch dừng, lắng nghe còi tàu và quan sát kỹ cả hai phía. Chỉ khi xác định chắc chắn không có tàu đang đến gần mới được phép băng qua.

4. Các hành vi bị cấm tại khu vực đường ngang

Nghiêm cấm việc quay đầu xe, dừng xe hoặc đỗ xe trong phạm vi giữa hai vạch "Dừng xe" tại đường ngang. Đây là khu vực cực kỳ nguy hiểm, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.

"Khi phương tiện bị hư hỏng hoặc gặp tai nạn không thể di chuyển ra khỏi phạm vi đường ngang, người điều khiển phải ngay lập tức tìm mọi cách báo hiệu cho tàu dừng lại và huy động nhân lực đưa phương tiện ra khỏi phạm vi an toàn (cách mép ngoài của ray ngoài cùng tối thiểu 1,75m)."

Việc tuân thủ pháp luật khi tham gia giao thông tại các điểm giao cắt đường sắt không chỉ là trách nhiệm pháp lý để tránh bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP mà còn là hành động thiết thực để bảo vệ tính mạng của chính bạn và cộng đồng.