Ngày 22/01/2021, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 04/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Văn bản này thay thế cho Nghị định 138/2013/NĐ-CP trước đây với nhiều điểm mới mang tính răn đe cao hơn, đặc biệt là trong việc bảo vệ quyền lợi, danh dự và nhân phẩm của người học.

Tăng mức phạt tiền đối với hành vi xúc phạm người học

Theo quy định tại Điều 28 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về kỷ luật người học, ngược đãi, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người học sẽ bị xử phạt nghiêm khắc. Cụ thể, mức phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng được áp dụng đối với một trong các hành vi sau:

• Kỷ luật người học không đúng quy định của pháp luật hiện hành;
• Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể người học nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cần lưu ý rằng, mức phạt tiền nêu trên là mức phạt áp dụng đối với tổ chức. Căn cứ theo quy định về mức phạt tiền tại Nghị định này, đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính, mức phạt tiền đối với cá nhân bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức. Như vậy, giáo viên hoặc cá nhân có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm học sinh có thể đối mặt với mức phạt lên đến 05 triệu đồng.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc xin lỗi công khai

Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, Nghị định 04/2021/NĐ-CP còn quy định các biện pháp khắc phục hậu quả rất cụ thể nhằm khôi phục danh dự cho người học. Theo đó:

• Đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm: Người vi phạm buộc phải xin lỗi công khai người bị xúc phạm. Tuy nhiên, pháp luật cũng tôn trọng quyền riêng tư khi quy định ngoại lệ: nếu người bị xúc phạm (hoặc người đại diện hợp pháp nếu học sinh chưa thành niên) yêu cầu không xin lỗi công khai thì không bắt buộc thực hiện bước này.
• Đối với hành vi kỷ luật không đúng quy định: Cơ sở giáo dục buộc phải hủy bỏ quyết định kỷ luật và khôi phục quyền học tập của người học theo đúng quy định.

Trích dẫn Điều 28 Nghị định 04/2021/NĐ-CP:
"1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Kỷ luật người học không đúng quy định của pháp luật hiện hành;
b) Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể người học nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự..."

Thời điểm có hiệu lực

Các quy định mới đầy tính nhân văn và nghiêm khắc này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/3/2021. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh đối với các hành vi thiếu chuẩn mực trong môi trường sư phạm, đồng thời là công cụ pháp lý hữu hiệu để bảo vệ học sinh, sinh viên trước những sai phạm trong kỷ luật và ứng xử của cán bộ, giáo viên.