Siết chặt kỷ cương trong quản lý an toàn đập

Trong bối cảnh tình hình thời tiết diễn biến ngày càng thất thường, việc đảm bảo an toàn cho các công trình thủy lợi, đặc biệt là các hồ chứa nước lớn, trở thành nhiệm vụ cấp bách. Nhằm cụ thể hóa các quy định tại Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi năm 2001, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã hoàn thiện dự thảo Nghị định về quản lý an toàn đập để trình Chính phủ ban hành trong thời gian tới.

Quản lý xuyên suốt từ khảo sát đến vận hành

Điểm mới đáng chú ý trong dự thảo lần này là việc xác lập quy trình quản lý an toàn đập như một chuỗi liên kết không thể tách rời. Theo đó, công tác đảm bảo an toàn không chỉ dừng lại ở giai đoạn khai thác mà phải được chú trọng ngay từ khâu khảo sát, thiết kế và thi công. Điều này nhằm loại bỏ những sai sót kỹ thuật có thể dẫn đến thảm họa trong tương lai.

Chủ đập được giao trọng trách nặng nề trong việc lập quy trình điều tiết nước hồ chứa. Quy trình này phải bao gồm các kịch bản chi tiết cho việc tích nước và xả nước trong cả điều kiện bình thường lẫn các tình huống khẩn cấp. Mọi phương án đều phải được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt trước khi triển khai thực hiện theo đúng tinh thần của Nghị định 143/2003/NĐ-CP.

Chế độ kiểm tra và báo cáo nghiêm ngặt

Dự thảo quy định rõ, chủ đập phải thực hiện kiểm tra đập thường xuyên và đột xuất. Đặc biệt, ngay sau khi xảy ra các hiện tượng thiên tai cực đoan như lũ lớn, động đất mạnh hoặc khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, công tác kiểm tra phải được tiến hành tức thì để có biện pháp ứng phó kịp thời.

Về chế độ báo cáo, dự thảo đưa ra các mốc thời gian cụ thể để đảm bảo tính cập nhật của thông tin:

• Trước ngày 15/5 hàng năm: Áp dụng đối với các tỉnh thuộc khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.
• Trước ngày 15/9 hàng năm: Áp dụng đối với các tỉnh Duyên hải miền Trung.

Đối với những hồ chứa có dung tích trữ từ 10 triệu m3 trở lên, dự thảo yêu cầu phải thực hiện kiểm định an toàn định kỳ 10 năm một lần. Đây là quy định bắt buộc nhằm đánh giá lại khả năng chịu lực và độ an toàn của công trình sau một thời gian dài vận hành.

Nghiêm cấm các hành vi can thiệp trái phép

Một trong những nội dung mang tính răn đe cao trong dự thảo là việc nghiêm cấm tuyệt đối những người không có thẩm quyền ra lệnh hoặc cưỡng ép vận hành công trình. Mọi thao tác vận hành trái với quy trình đã được phê duyệt đều bị coi là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

"Người không có thẩm quyền không được ra lệnh hoặc cưỡng ép vận hành công trình. Nghiêm cấm việc thao tác vận hành công trình trái với quy trình."

Bên cạnh trách nhiệm của chủ đập, UBND các cấp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức cứu hộ đập trên địa bàn. Sự phối hợp liên địa phương trong công tác cứu hộ cũng được đề cập như một yêu cầu bắt buộc để tối ưu hóa nguồn lực khi có sự cố xảy ra.

Việc ban hành Nghị định này trong thời gian tới sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc, giúp các địa phương và đơn vị quản lý chủ động hơn trong việc bảo vệ các "túi nước" khổng lồ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.