Trong nỗ lực tăng cường quản lý nhà nước đối với mặt hàng ô tô nhập khẩu, liên Bộ Công thương, Giao thông vận tải và Tài chính đã chính thức ban hành quy định mới về cửa khẩu và quy trình thông quan đối với dòng xe dưới 16 chỗ ngồi. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng phương tiện và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh thị trường ô tô đang có nhiều biến động tại thời điểm năm 2010.

Danh sách 5 cửa khẩu cảng biển "độc quyền" nhập khẩu ô tô

Theo quy định tại Thông tư liên tịch số 25/2010/TTLT-BCT-BGTVT-BTC ngày 14/6/2010, kể từ ngày 29/7/2010, các loại ô tô chở người dưới 16 chỗ ngồi, loại mới (chưa qua sử dụng) chỉ được phép nhập khẩu về Việt Nam thông qua 5 cửa khẩu cảng biển quốc tế trọng điểm, bao gồm:

• Cái Lân (Quảng Ninh)
• Hải Phòng
• Đà Nẵng
• Thành phố Hồ Chí Minh
• Bà Rịa - Vũng Tàu

Việc giới hạn cửa khẩu nhập khẩu không chỉ giúp cơ quan chức năng dễ dàng kiểm soát số lượng và chất lượng xe mà còn tập trung nguồn lực kiểm định tại các cảng có hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Điều này cũng đồng nghĩa với việc các cửa khẩu đường bộ hoặc các cảng biển nhỏ khác sẽ không còn chức năng làm thủ tục cho dòng xe này.

Quy trình kiểm định chất lượng khắt khe từ Cục Đăng kiểm

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là vai trò quyết định của Cục Đăng kiểm Việt Nam trong quá trình thông quan. Cơ quan Hải quan sẽ chỉ hoàn tất thủ tục thông quan hàng hóa khi phương tiện đã được xác nhận về mặt kỹ thuật. Cụ thể, doanh nghiệp phải xuất trình được một trong hai loại giấy tờ sau:

1. Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu.
2. Thông báo miễn kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu.

Quy định này nhằm loại bỏ các phương tiện không đạt chuẩn về an toàn và khí thải ngay từ cửa ngõ quốc gia, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông và ô nhiễm môi trường trong dài hạn.

Thời hạn và thủ tục hải quan doanh nghiệp cần lưu ý

Về mặt thời gian, Điều 1 Thông tư liên tịch 25/2010/TTLT-BCT-BGTVT-BTC nêu rõ: Thời hạn cấp các loại giấy tờ kiểm định là 10 ngày làm việc, tính từ ngày kết thúc việc kiểm tra xe cơ giới tại địa điểm đã đăng ký ghi trong Giấy đăng ký kiểm tra chất lượng. Doanh nghiệp cần chủ động sắp xếp kế hoạch nhập hàng và đăng ký kiểm tra sớm để tránh tình trạng lưu kho bãi kéo dài tại cảng.

"Cơ quan hải quan chỉ được hoàn thành thủ tục thông quan hàng hóa khi ô tô chở người đã được Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu hoặc cấp Thông báo miễn kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu."

Thủ tục hải quan sẽ được thực hiện trực tiếp tại cửa khẩu nhập khẩu. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp kinh doanh ô tô phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ pháp lý cũng như năng lực hậu cần tại 5 khu vực cảng biển nêu trên. Việc tập trung hóa cửa khẩu được kỳ vọng sẽ tạo ra sự minh bạch và công bằng hơn cho các đơn vị nhập khẩu chính ngạch.

Với việc áp dụng các quy định chặt chẽ này, thị trường ô tô nhập khẩu tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ đi vào nề nếp hơn, đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe nhất trước khi đến tay người tiêu dùng.