Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quý báu của dân tộc, ngày 07/11/2013, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Quyết định 2058/QĐ-TTg năm 2013 phê duyệt Đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại - Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2013-2020.

Tầm nhìn chiến lược trong việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể

Hát Xoan Phú Thọ, một loại hình dân ca lễ nghi đặc sắc gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, đã được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Việc phê duyệt đề án với tổng kinh phí lên tới 165 tỷ đồng thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc thực hiện các quy định của Luật di sản văn hóa sửa đổi 2009.

Theo quy định tại Nghị định 98/2010/NĐ-CP, việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể phải đảm bảo tính nguyên gốc và sự tham gia của cộng đồng chủ thể di sản. Đề án lần này không chỉ tập trung vào việc phục dựng các làn điệu mà còn chú trọng đến việc tôn tạo các không gian diễn xướng cổ xưa.

Chi tiết lộ trình đầu tư 165 tỷ đồng cho Hát Xoan

Nguồn vốn 165 tỷ đồng sẽ được phân bổ cho nhiều hạng mục quan trọng, trong đó trọng tâm là:

• Tu bổ, tôn tạo các di tích: Đầu tư phục hồi các đình, miếu, nhà văn hóa tại các làng Xoan gốc như Phù Đức, Kim Đới, Thét (xã Kim Đức) và An Thái (xã Phượng Lâu).
• Đào tạo và truyền dạy: Hỗ trợ kinh phí cho các nghệ nhân truyền dạy làn điệu Xoan cho thế hệ trẻ, đảm bảo sự kế thừa liên tục.
• Nghiên cứu và tư liệu hóa: Sưu tầm, ghi âm, ghi hình và biên soạn các tài liệu về Hát Xoan để lưu trữ lâu dài.

Gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch bền vững

Một trong những mục tiêu quan trọng của đề án là đưa Hát Xoan trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng đất Tổ. Việc kết hợp giữa bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể với phát triển kinh tế - xã hội địa phương là hướng đi đúng đắn, giúp cộng đồng có thêm nguồn thu nhập và tự hào hơn về bản sắc văn hóa của mình.

Trích dẫn quy định tại Điều 2 Luật di sản văn hóa 2001:

Di sản văn hóa quy định tại Luật này bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Với sự đầu tư bài bản và quyết tâm của các cấp chính quyền tỉnh Phú Thọ, hy vọng rằng trong tương lai gần, Hát Xoan sẽ sớm được UNESCO đưa ra khỏi tình trạng bảo vệ khẩn cấp và trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.