Ngày 15/12/2017, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 146/2017/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 100/2016/NĐ-CP và Nghị định 12/2015/NĐ-CP. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời minh bạch hóa các quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT) trong bối cảnh kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ.

Nâng mức chi phí được trừ khi tính thuế TNDN lên 03 triệu đồng

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 2 Nghị định 146/2017/NĐ-CP chính là việc nới lỏng quy định về các khoản chi có tính chất phúc lợi, an sinh cho người lao động. Cụ thể, mức chi để trích nộp quỹ hưu trí tự nguyện, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động được tính vào chi phí được trừ đã tăng gấp 3 lần so với quy định cũ.

Theo đó, phần chi không vượt quá 03 triệu đồng/tháng/người sẽ được chấp nhận là chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Trước đây, tại Nghị định 12/2015/NĐ-CP, con số này chỉ dừng lại ở mức 01 triệu đồng. Sự thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng thuế mà còn khuyến khích các đơn vị quan tâm hơn đến đời sống dài hạn của nhân viên.

"o) Phần chi vượt mức 03 triệu đồng/tháng/người để trích nộp quỹ hưu trí tự nguyện, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động; phần vượt mức quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế để trích nộp các quỹ có tính chất an sinh xã hội (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm hưu trí bổ sung bắt buộc), quỹ bảo hiểm y tế và quỹ bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động;"

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng để các khoản chi này được trừ, điều kiện hưởng và mức hưởng phải được ghi cụ thể trong các hồ sơ như: Hợp đồng lao động, Thỏa ước lao động tập thể, hoặc Quy chế tài chính của đơn vị.

Quy định mới về hoàn thuế GTGT cho hàng hóa xuất khẩu

Bên cạnh thuế TNDN, Nghị định 146/2017/NĐ-CP cũng làm rõ các trường hợp được hoàn thuế GTGT đối với hoạt động xuất khẩu. Tại Khoản 2 Điều 1 Nghị định 146/2017/NĐ-CP (sửa đổi khoản 3 Điều 10 Nghị định 209/2013/NĐ-CP), Chính phủ quy định cụ thể về việc hoàn thuế cho hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu.

Cụ thể, cơ sở kinh doanh có hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu vào khu phi thuế quan hoặc xuất khẩu ra nước ngoài, nếu có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế theo tháng hoặc quý. Đây là một tín hiệu tích cực cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, giúp khơi thông dòng vốn lưu động.

Tuy nhiên, pháp luật cũng đặt ra rào cản nghiêm ngặt để tránh trục lợi. Cơ sở kinh doanh sẽ không được hoàn thuế nếu hàng hóa xuất khẩu không thực hiện việc xuất khẩu tại địa bàn hoạt động hải quan theo quy định của pháp luật về hải quan. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải tuân thủ chặt chẽ quy trình thủ tục tại cửa khẩu và các khu vực giám sát hải quan.

Siết chặt quản lý đối với sản phẩm tài nguyên, khoáng sản

Một điểm mới khác cần lưu tâm là quy định về thuế suất 0% đối với sản phẩm tài nguyên, khoáng sản. Điều 1 Nghị định 146/2017/NĐ-CP sửa đổi quy định về sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản. Theo đó, sản phẩm được chế biến trực tiếp từ tài nguyên, khoáng sản có tổng trị giá tài nguyên cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản xuất trở lên sẽ không được áp dụng thuế suất 0% khi xuất khẩu, trừ một số trường hợp quy trình chế biến khép kín đặc thù.

Việc xác định tỷ lệ này sẽ căn cứ vào quyết toán năm trước và áp dụng ổn định trong năm xuất khẩu. Đối với doanh nghiệp mới xuất khẩu lần đầu, tỷ lệ sẽ được xác định theo phương án đầu tư hoặc thực tế sản xuất.

Tóm lại, Nghị định 146/2017/NĐ-CP mang đến cả cơ hội và thách thức. Việc tăng mức chi phí được trừ lên 03 triệu đồng là một ưu đãi lớn, nhưng các quy định về hoàn thuế và thuế suất đối với tài nguyên lại đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong công tác kế toán và thủ tục hải quan. Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/02/2018, do đó các doanh nghiệp cần chủ động rà soát hệ thống sổ sách để thích ứng kịp thời.