Vấn nạn mua bán và sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả từ lâu đã trở thành một "khối u" nhức nhối trong xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của hệ thống giáo dục và sự công bằng trong tuyển dụng lao động. Trước tình hình đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm siết chặt kỷ cương, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, phát hiện các đường dây làm giả văn bằng, chứng chỉ (ảnh minh họa)

Bộ Giáo dục yêu cầu Công an vào cuộc điều tra nghiêm

Theo tinh thần chỉ đạo mới nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo trên cả nước phải tăng cường tối đa công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ theo quy định tại Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an để điều tra, bóc gỡ các đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả đang hoạt động công khai trên không gian mạng và thực tế.

Việc sử dụng bằng giả không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Các Sở Giáo dục cần thực hiện rà soát, đối chiếu hồ sơ văn bằng tại địa bàn để kịp thời phát hiện và xử lý các cá nhân có hành vi gian lận.

Siết chặt quy trình sát hạch chứng chỉ Công nghệ thông tin

Bên cạnh các loại bằng tốt nghiệp, chứng chỉ ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) cũng là đối tượng bị làm giả phổ biến. Bộ yêu cầu tổ chức kiểm tra, thẩm định nghiêm ngặt các điều kiện bảo đảm chất lượng tại các trung tâm sát hạch. Quy trình này phải tuân thủ tuyệt đối các tiêu chuẩn quy định tại Thông tư liên tịch 17/2016/TTLT-BGDĐT-BTTTT.

Một buổi sát hạch chứng chỉ ứng dụng CNTT được tổ chức nghiêm túc theo quy định (ảnh minh họa)

Các đơn vị không đủ điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giám thị hoặc có dấu hiệu "bao đậu", cấp chứng chỉ khống sẽ bị đình chỉ hoạt động và thu hồi giấy phép ngay lập tức.

Sử dụng bằng giả: Đối mặt với án tù theo Bộ luật Hình sự

Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng việc mua bằng giả chỉ bị xử phạt hành chính nhẹ nhàng. Tuy nhiên, theo quy định tại Nghị định 138/2013/NĐ-CP (có hiệu lực tại thời điểm tháng 10/2020), hành vi sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả có thể bị phạt tiền lên đến hàng chục triệu đồng và bị buộc nộp lại văn bằng giả để tiêu hủy.

Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức theo quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bởi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017):

"1. Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm."

Quản lý chặt chẽ văn bằng do nước ngoài cấp

Đối với các chương trình giáo dục liên kết hoặc văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tăng cường giám sát các cơ sở thực hiện chương trình này trên địa bàn. Việc công nhận văn bằng phải được thực hiện đúng thẩm quyền và quy trình, tránh tình trạng các loại bằng cấp từ các "trường ma" nước ngoài len lỏi vào thị trường lao động Việt Nam.

Lời khuyên pháp lý: Người dân cần tỉnh táo trước những lời quảng cáo "mua bằng nhanh chóng", "không cần học vẫn có bằng". Hãy đầu tư vào kiến thức thực chất để có được những văn bằng, chứng chỉ hợp pháp, tránh rơi vào vòng lao lý và đánh mất tương lai chỉ vì một quyết định sai lầm.