Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về hải quan, Tổng cục Hải quan đã ban hành Công văn 3731/TCHQ-CNTT ngày 26/06/2018. Văn bản này đánh dấu một cột mốc quan trọng khi chính thức mở rộng phạm vi áp dụng Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) tại hàng loạt cảng biển và cảng dầu khí ngoài khơi trên phạm vi toàn quốc.

Lộ trình và phạm vi triển khai mở rộng

Theo nội dung tại Công văn 3731/TCHQ-CNTT, kể từ 09h00 ngày 01/07/2018, Cơ chế một cửa quốc gia sẽ được triển khai mở rộng đồng loạt tại các cảng biển, cảng dầu khí ngoài khơi thuộc địa bàn quản lý của nhiều tỉnh, thành phố trọng điểm về kinh tế biển.

Danh sách các địa phương nằm trong đợt mở rộng này bao gồm:

• Khu vực phía Bắc: Hải Phòng, Quảng Ninh.
• Khu vực miền Trung: Đà Nẵng, Bình Định, Khánh Hòa, Quảng Ngãi, Quảng Nam, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, Quảng Trị.
• Khu vực phía Nam: TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai.

Việc lựa chọn các địa bàn này cho thấy quyết tâm của ngành Hải quan trong việc bao phủ hệ thống NSW tại các cửa ngõ giao thương quan trọng nhất của đất nước, nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động vận tải biển quốc tế.

Quy trình khai báo điện tử cho doanh nghiệp

Với việc triển khai mở rộng này, toàn bộ các hãng tàu, đại lý hãng tàu và đơn vị giao nhận (forwarder) có nghĩa vụ thực hiện khai báo các thủ tục liên quan đến tàu thuyền thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Địa chỉ truy cập duy nhất được quy định là https://vnsw.gov.vn.

Các thủ tục bắt buộc thực hiện trên hệ thống bao gồm:

• Thủ tục tàu biển nhập cảnh, xuất cảnh và quá cảnh.
• Khai báo bản lược khai hàng hóa điện tử (e-Manifest).
• Các chứng từ, hồ sơ liên quan đến cơ quan quản lý nhà nước tại cảng biển như Biên phòng, Y tế kiểm dịch, Kiểm dịch động vật/thực vật.

Việc chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang khai báo điện tử không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng về thủ tục hành chính mà còn tăng tính minh bạch, hạn chế tối đa sự tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp và cán bộ công quyền, từ đó giảm thiểu các chi phí không chính thức.

Đảm bảo vận hành thông suốt và xử lý sự cố

Nhận thức được tầm quan trọng của việc duy trì hệ thống ổn định trong giai đoạn chuyển đổi, Tổng cục Hải quan đã đưa ra các phương án dự phòng cụ thể. Trong thời gian đầu triển khai (từ ngày 01/07/2018 đến hết ngày 13/07/2018), các cơ quan liên quan được yêu cầu bố trí cán bộ trực 24/7.

Nhiệm vụ của đội ngũ trực chiến bao gồm:

• Hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thao tác trên hệ thống mới.
• Tiếp nhận và xử lý các vướng mắc kỹ thuật phát sinh trong quá trình khai báo.
• Sẵn sàng thực hiện thủ tục theo quy trình thủ công hiện hành trong trường hợp hệ thống gặp sự cố nghiêm trọng không thể khắc phục ngay, đảm bảo không làm gián đoạn hoạt động của tàu thuyền tại cảng.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này thể hiện tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp của ngành Hải quan, đảm bảo rằng việc áp dụng công nghệ mới sẽ mang lại hiệu quả thực tế mà không gây ra những rủi ro đáng tiếc cho hoạt động kinh doanh.

Việc mở rộng Cơ chế một cửa quốc gia theo Công văn 3731/TCHQ-CNTT là một bước đi chiến lược, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng của Việt Nam trong giai đoạn mới.