Trong bối cảnh kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, vấn đề cân bằng giữa công việc và cuộc sống của người lao động đang trở thành tâm điểm thảo luận tại các kỳ họp Quốc hội. Đặc biệt, tại dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi đang được lấy ý kiến rộng rãi trong năm 2019, một đề xuất mang tính đột phá đã được đưa ra: Giảm giờ làm việc bình thường để người lao động có thể nghỉ làm chiều Thứ 7.

Người lao động kỳ vọng vào việc giảm giờ làm để có thêm thời gian cho gia đình (ảnh minh họa)

Bối cảnh quy định hiện hành về thời giờ làm việc

Hiện nay, theo quy định tại Bộ Luật lao động 2012, cụ thể là tại Điều 104, thời giờ làm việc bình thường được quy định như sau:

1. Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và 48 giờ trong 01 tuần.

2. Người sử dụng lao động có quyền quy định làm việc theo giờ hoặc ngày hoặc tuần; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày, nhưng không quá 48 giờ trong 01 tuần.

3. Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ.

Với quy định này, đa số các doanh nghiệp hiện nay vẫn áp dụng chế độ làm việc 6 ngày/tuần (tương đương 48 giờ). Điều này đồng nghĩa với việc người lao động chỉ có duy nhất ngày Chủ nhật để nghỉ ngơi, gây áp lực lớn về thể chất và tinh thần, đặc biệt là đối với lao động nữ và những người làm việc trong các khu công nghiệp.

Hai phương án "nóng" trong dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi

Tại Điều 107 của dự thảo mới nhất, Ban soạn thảo đã đưa ra 02 phương án để lấy ý kiến các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân:

Phương án 1: Giữ nguyên khung thời giờ làm việc 48 giờ/tuần

Phương án này về cơ bản kế thừa quy định của Bộ Luật lao động 2012. Tuy nhiên, dự thảo có bổ sung thêm nội dung quan trọng về việc bảo đảm giới hạn thời gian làm việc tiếp xúc với yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại theo các quy chuẩn kỹ thuật liên quan. Nhà nước vẫn tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp tự nguyện thực hiện tuần làm việc 40 giờ.

Dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi đang được xem xét kỹ lưỡng các phương án về giờ làm (ảnh minh họa)

Phương án 2: Giảm giờ làm việc xuống 44 giờ/tuần - Bước tiến cho quyền lợi người lao động

Đây là phương án nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và đông đảo người lao động. Theo đó:

• Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong một ngày và không quá 44 giờ trong một tuần.
• Trường hợp làm việc theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày, nhưng không quá 44 giờ trong 01 tuần.

Nếu phương án này được thông qua và chính thức áp dụng, một sự thay đổi lớn sẽ diễn ra: Người lao động sẽ được nghỉ làm chiều Thứ 7. Việc giảm 4 giờ làm việc mỗi tuần không chỉ giúp người lao động có thêm thời gian chăm sóc gia đình, tái tạo sức lao động mà còn thúc đẩy các ngành dịch vụ, du lịch phát triển vào dịp cuối tuần.

Tác động và những luồng ý kiến trái chiều

Việc đề xuất giảm giờ làm xuống 44 giờ/tuần đang tạo ra những cuộc tranh luận sôi nổi. Phía đại diện người lao động cho rằng, năng suất lao động không chỉ phụ thuộc vào thời gian làm việc mà còn phụ thuộc vào sức khỏe và tinh thần của người lao động. Việc nghỉ thêm chiều Thứ 7 sẽ giúp giảm thiểu tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.

Ngược lại, một số hiệp hội doanh nghiệp bày tỏ lo ngại về việc chi phí nhân công tăng cao và khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam bị ảnh hưởng, đặc biệt là trong các ngành thâm dụng lao động như dệt may, da giày. Họ cho rằng việc giảm giờ làm cần có lộ trình cụ thể để doanh nghiệp kịp thích nghi.

Dù phương án nào được lựa chọn, mục tiêu cuối cùng của việc sửa đổi luật vẫn là hướng tới sự phát triển bền vững, hài hòa lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động, phù hợp với xu thế chung của các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.