Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn "thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19", việc nắm vững cách xác định cấp độ dịch là vô cùng quan trọng đối với cả chính quyền địa phương và người dân. Điều này không chỉ giúp các cơ quan chức năng đưa ra quyết định hành chính phù hợp mà còn giúp người dân chủ động trong các hoạt động sinh hoạt, sản xuất.

Theo quy định tại Quyết định 218/QĐ-BYT của Bộ Y tế, cấp độ dịch tại tuyến xã được xác định dựa trên sự tổng hợp giữa mức độ lây nhiễm và khả năng đáp ứng của địa bàn. Quy trình này được chuẩn hóa qua 3 bước cụ thể như sau:

Bước 1: Xác định mức độ lây nhiễm (Gồm 4 mức độ)

Mức độ lây nhiễm của một địa bàn cấp xã được đánh giá dựa trên sự kết hợp của nhiều chỉ số quan trọng. Cụ thể, mức độ này là giá trị cao nhất của hai chỉ số về tỷ lệ ca mắc mới và tỷ lệ ca bệnh nặng, sau đó được hiệu chỉnh bởi độ bao phủ vắc xin.

Các chỉ số đánh giá nguy cơ lây nhiễm

• Chỉ số 1a: Tỷ lệ ca mắc mới trên địa bàn trong tuần.
• Chỉ số 1b: Tỷ lệ ca bệnh phải thở ô xy (ca nặng) nhằm đánh giá áp lực lên hệ thống điều trị.

Bảng 1 dưới đây chi tiết hóa các ngưỡng để phân loại mức độ lây nhiễm:

Lưu ý về hiệu chỉnh vắc xin: Sau khi xác định mức độ sơ bộ, địa phương cần đối chiếu với chỉ số 2a (Tỷ lệ tiêm đủ mũi vắc xin cho toàn dân số - yêu cầu tối thiểu 75%) và chỉ số 2b (Tỷ lệ tiêm đủ mũi cho nhóm nguy cơ cao - yêu cầu tối thiểu 90%). Nếu không đạt một trong hai chỉ số này, mức độ lây nhiễm phải được nâng lên một mức (trừ khi đã ở mức 4).

Bước 2: Xác định khả năng đáp ứng của địa phương

Khả năng đáp ứng thể hiện năng lực của hệ thống y tế trong việc quản lý và điều trị bệnh nhân. Theo Nghị quyết 128/NQ-CP, đây là yếu tố then chốt để quyết định việc nới lỏng hay thắt chặt các biện pháp hành chính.

Khả năng đáp ứng được chia thành 3 mức: Cao, Trung bình và Thấp dựa trên các chỉ số:

• Chỉ số 3a: Tỷ lệ sẵn sàng quản lý, chăm sóc F0 tại nhà hoặc cơ sở thu dung.
• Chỉ số 3b: Tỷ lệ giường bệnh dành cho người bệnh Covid-19 còn trống.
• Chỉ số 3c: Tỷ lệ giường điều trị tích cực (ICU) có đủ nhân viên y tế phục vụ.

Nếu chỉ số 3c không đạt mức tối thiểu theo quy định của Bộ Y tế, khả năng đáp ứng của địa phương sẽ bị giảm xuống một mức.

Bước 3: Tổng hợp và xác định cấp độ dịch cuối cùng

Đây là bước quan trọng nhất để đưa ra kết luận cuối cùng về tình hình dịch bệnh tại địa bàn. Cấp độ dịch (từ cấp 1 đến cấp 4) được xác định bằng cách đối chiếu Mức độ lây nhiễm (Bước 1) và Khả năng đáp ứng (Bước 2) theo bảng ma trận dưới đây:

Hiệu chỉnh cuối cùng: Sau khi tra bảng, địa phương cần kiểm tra thêm chỉ số 1c (Tỷ lệ tử vong do Covid-19). Nếu chỉ số này vượt ngưỡng 6/100.000 dân, cấp độ dịch phải được nâng lên một cấp (trừ khi đã ở cấp 4).

Việc đánh giá cấp độ dịch phải được thực hiện định kỳ và công khai để người dân biết và thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch tương ứng. Các địa phương căn cứ vào kết quả đánh giá để quyết định các biện pháp hạn chế hoạt động tập trung đông người, kinh doanh dịch vụ và đi lại của người dân.

Hy vọng với hướng dẫn chi tiết 3 bước trên, quý độc giả đã có cái nhìn rõ nét hơn về cách thức vận hành của hệ thống phòng chống dịch hiện nay. Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần đưa xã hội sớm trở lại trạng thái bình thường mới bền vững.

Nếu có thắc mắc liên quan đến các quy định pháp luật về y tế và phòng chống dịch, độc giả vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6199 để được hỗ trợ giải đáp kịp thời.