Dịp Tết Âm lịch 2020 đang đến gần, đây là thời điểm mà mọi người lao động đều quan tâm đến quyền lợi về tiền lương và thưởng. Để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình, việc nắm vững các quy định tại Bộ Luật lao động 2012 là vô cùng cần thiết.

1. Chế độ nghỉ Tết và hưởng nguyên lương

Theo quy định cụ thể tại Điều 115 Bộ Luật lao động 2012, người lao động có quyền lợi đặc biệt trong các dịp lễ, Tết:

"1. Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây:
...
b) Tết Âm lịch: 05 ngày;"

Dựa trên thông báo của Chính phủ, lịch nghỉ Tết Âm lịch 2020 đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động sẽ kéo dài 07 ngày liên tiếp. Cụ thể, kỳ nghỉ bắt đầu từ ngày 29 tháng Chạp năm Kỷ Hợi đến hết mùng 5 tháng Giêng năm Canh Tý (tức từ ngày 23/01/2020 đến hết ngày 29/01/2020 Dương lịch).

Sở dĩ có kỳ nghỉ dài này là do mùng 1 và mùng 2 Tết trùng vào thứ Bảy và Chủ nhật, nên người lao động được nghỉ bù vào ngày mùng 4 và mùng 5 Tết theo quy định về nghỉ bù ngày lễ trùng ngày nghỉ hàng tuần.

2. Thu nhập 'khủng' khi đi làm xuyên Tết: Lên đến 400% lương

Vì đặc thù sản xuất kinh doanh, nhiều doanh nghiệp vẫn bố trí nhân sự làm việc trong những ngày Tết. Trong trường hợp này, người lao động không chỉ nhận lương ngày Tết mà còn được hưởng thêm tiền lương làm thêm giờ với mức rất cao.

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 97 Bộ Luật lao động 2012, mức lương được tính như sau:

"Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày."

Như vậy, tổng thu nhập của một ngày làm việc trong dịp Tết Âm lịch sẽ bằng: 100% (lương ngày nghỉ) + 300% (lương làm thêm) = 400% lương của ngày bình thường. Đây là khoản bù đắp xứng đáng cho nỗ lực của người lao động khi phải làm việc trong lúc mọi người sum họp gia đình.

3. Làm việc ban đêm ngày Tết: Hưởng lương tối đa 490%

Đối với những ca làm việc vào ban đêm trong dịp Tết, mức lương còn được cộng thêm các khoản phụ cấp đặc thù. Theo khoản 2 Điều 97 và khoản 3 Điều 97 Bộ Luật lao động 2012, cách tính sẽ bao gồm:

• Lương làm thêm giờ ngày lễ: 300%
• Phụ cấp làm việc ban đêm: ít nhất 30%
• Phụ cấp làm thêm giờ vào ban đêm: 20% của lương làm việc ban ngày của ngày lễ (tương đương 20% x 300% = 60%)

Tổng cộng, người lao động làm đêm ngày Tết có thể nhận được mức lương bằng 490% so với ngày thường. Một lưu ý quan trọng là người sử dụng lao động không được ép buộc nhân viên làm thêm giờ nếu không có sự đồng ý của họ.

4. Thưởng Tết và Lương tháng 13: Có phải là bắt buộc?

Nhiều người lao động lầm tưởng rằng thưởng Tết và lương tháng 13 là khoản bắt buộc doanh nghiệp phải trả. Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 103 Bộ Luật lao động 2012:

"Tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động."

Điều này đồng nghĩa với việc thưởng Tết không phải là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp trong mọi trường hợp. Việc có thưởng hay không, thưởng bao nhiêu phụ thuộc hoàn toàn vào tình hình tài chính của công ty và thỏa thuận trong hợp đồng lao động hoặc quy chế thưởng của đơn vị.

Tương tự, "lương tháng 13" thực chất là một tên gọi khác của tiền thưởng cuối năm. Nếu trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể không ghi nhận, doanh nghiệp có quyền không chi trả khoản này mà không vi phạm pháp luật.

Lời khuyên pháp lý

Để bảo vệ quyền lợi của mình trong dịp Tết 2020, người lao động nên chủ động kiểm tra lại các điều khoản trong hợp đồng lao động và quy chế nội bộ của công ty. Trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm các quy định về tiền lương làm thêm giờ hoặc ép buộc làm việc ngày Tết trái quy định, người lao động có thể khiếu nại đến Ban chấp hành Công đoàn cơ sở hoặc cơ quan thanh tra lao động địa phương.