Quân nhân chuyên nghiệp là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm sức mạnh chiến đấu và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam. Khi xuất ngũ, thôi phục vụ tại ngũ dưới hình thức phục viên, chế độ chính sách dành cho quân nhân chuyên nghiệp luôn là vấn đề được đông đảo cán bộ, chiến sĩ và xã hội đặc biệt quan tâm.

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 151/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 338/2026/NĐ-CP), quân nhân chuyên nghiệp phục viên được bảo đảm 04 quyền lợi và chế độ trợ cấp thiết thực nhằm ổn định cuộc sống và chuyển đổi nghề nghiệp sau khi rời quân ngũ.

1. Chi tiết 04 chế độ, trợ cấp dành cho quân nhân chuyên nghiệp khi phục viên

Khi thôi phục vụ tại ngũ theo hình thức phục viên, quân nhân chuyên nghiệp sẽ nhận được các khoản trợ cấp cũng như chính sách hỗ trợ ưu đãi từ Nhà nước và Quân đội bao gồm:

• Trợ cấp tạo việc làm: Quân nhân chuyên nghiệp được nhận ngay khoản trợ cấp tạo việc làm bằng 03 tháng tiền lương căn cứ theo quy định hiện hành. Bên cạnh đó, lực lượng này còn được ưu tiên hỗ trợ đào tạo nghề, học nghề hoặc giới thiệu việc làm tại các trung tâm, tổ chức giới thiệu việc làm thuộc bộ, ngành, đoàn thể, địa phương và các tổ chức kinh tế - xã hội.
• Trợ cấp phục viên một lần: Cứ mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, quân nhân chuyên nghiệp phục viên sẽ nhận khoản trợ cấp bằng 1,5 tháng tiền lương.
• Chế độ bảo hiểm xã hội: Quân nhân chuyên nghiệp khi phục viên được linh hoạt lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội một lần hoặc bảo lưu thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội để tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội ở các đơn vị, cơ quan, doanh nghiệp mới theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
• Ưu tiên trong thi tuyển công chức, viên chức: Nhằm tạo điều kiện cho lực lượng quân nhân chuyên nghiệp tiếp tục cống hiến trong bộ máy nhà nước, pháp luật quy định điểm ưu tiên cộng thêm vào kết quả thi tuyển công chức, viên chức tại thời điểm tham gia thi tuyển.

2. Nguyên tắc xác định tiền lương và thời gian công tác để tính hưởng chế độ

Việc tính toán mức hưởng các khoản trợ cấp phục viên được thực hiện nghiêm ngặt dựa trên quy định tại Điều 2 Nghị định 151/2016/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung).

a) Tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp

Tiền lương dùng để tính trợ cấp phục viên một lần và trợ cấp tạo việc làm là tiền lương tháng liền kề trước thời điểm phục viên làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Cơ cấu tiền lương này bao gồm:

• Tiền lương theo loại, nhóm, bậc dành riêng cho quân nhân chuyên nghiệp;
• Phụ cấp chức vụ lãnh đạo (nếu có);
• Phụ cấp thâm niên nghề và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có);
• Hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có).

b) Tổng thời gian công tác được cộng dồn tính hưởng chế độ

Thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc làm căn cứ tính trợ cấp phục viên một lần là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội ở các môi trường công tác khác nhau, cụ thể bao gồm:

• Thời gian phục vụ và đóng bảo hiểm xã hội trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, lực lượng cơ yếu;
• Thời gian công tác và đóng bảo hiểm xã hội tại các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội từ cấp xã đến trung ương.

Lưu ý quan trọng: Những khoảng thời gian công tác đã từng được tính hưởng chế độ phục viên, xuất ngũ, thôi việc hoặc đã nhận bảo hiểm xã hội một lần trước đó sẽ không được cộng dồn để tính trợ cấp lần này.

c) Quy tắc quy đổi tháng lẻ khi tính trợ cấp

Trường hợp tổng thời gian công tác của quân nhân chuyên nghiệp có tháng lẻ, việc quy đổi số năm công tác để hưởng trợ cấp phục viên một lần được tính như sau:

• Thời gian lẻ từ 01 tháng đến đủ 06 tháng: Được tính tròn là 0,5 năm công tác;
• Thời gian lẻ từ trên 06 tháng đến dưới 12 tháng: Được tính tròn là 01 năm công tác.

3. Quyền và nghĩa vụ cơ bản của quân nhân chuyên nghiệp theo quy định hiện hành

Bên cạnh các chế độ giải quyết khi phục viên, bản thân quân nhân chuyên nghiệp trong thời gian tại ngũ phải thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 6 Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng 2015 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi 11 Luật về quân sự, quốc phòng 2025):

• Quyền lợi được bảo đảm: Được Nhà nước bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần, chế độ ưu đãi đặc thù lực lượng vũ trang; được đào tạo, bồi dưỡng trình độ chính trị, quân sự, chuyên môn nghiệp vụ; cùng các quyền dân sự, lao động khác theo quy định.
• Nghĩa vụ thiêng liêng: Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, Nhân dân, với Đảng và Nhà nước; chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh bảo vệ độc lập, chủ quyền; phục tùng tuyệt đối mệnh lệnh của người chỉ huy hợp pháp; tích cực học tập, rèn luyện bản lĩnh chính trị và thể lực.

Việc nắm rõ các chế độ, trợ cấp phục viên giúp quân nhân chuyên nghiệp chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình cũng như có kế hoạch phát triển bản thân sau khi hoàn thành nhiệm vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.