Trong nỗ lực nâng cao chất lượng dịch vụ công và giảm bớt gánh nặng cho ngân sách Nhà nước, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 91/NQ-CP năm 2024. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa các mục tiêu tại Nghị quyết 19-NQ/TW, tạo điều kiện tối đa cho các nhà đầu tư tư nhân tham gia vào lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và môi trường.

Đột phá chính sách ưu đãi: Thuế, đất đai và tín dụng

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Nghị quyết 91/NQ-CP là việc khẳng định áp dụng mức ưu đãi cao nhất cho các cơ sở xã hội hóa. Cụ thể, các chính sách này được lồng ghép chặt chẽ với các quy định mới nhất tại Luật Đất đai 2024 và các Luật Thuế hiện hành.

Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương phải:

• Tiếp tục rà soát, hoàn thiện các tiêu chí về quy mô, tiêu chuẩn của cơ sở xã hội hóa để phù hợp với thực tiễn.
• Đảm bảo các đơn vị ngoài công lập được tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi và các quỹ hỗ trợ phát triển.
• Kịp thời tháo gỡ các nút thắt về diện tích đất sử dụng, tỷ lệ giảng viên/sinh viên hay quy mô giường bệnh để thu hút đầu tư.

Cơ chế giá dịch vụ: Chuyển dịch sang thị trường

Thay vì cơ chế bao cấp dàn trải, Nhà nước sẽ tập trung nguồn lực cho các dịch vụ thiết yếu và hỗ trợ các dịch vụ cơ bản. Đối với các dịch vụ công khác, giá sẽ được xác định theo cơ chế thị trường. Điều này không chỉ giúp các đơn vị bù đắp chi phí mà còn tạo ra nguồn tích lũy để tái đầu tư, nâng cao chất lượng phục vụ.

Việc thực hiện cơ chế đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo quy định pháp luật sẽ tạo ra một sân chơi bình đẳng giữa các cơ sở công lập và ngoài công lập. Đây là chìa khóa để loại bỏ tư duy độc quyền và thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh.

Sắp xếp lại đơn vị sự nghiệp công lập: Kiên quyết tự chủ

Theo lộ trình tại Nghị định 60/2021/NĐ-CP, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi các đơn vị sự nghiệp công lập sang hình thức tự bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động. Những đơn vị đủ điều kiện sẽ được khuyến khích chuyển đổi thành công ty cổ phần theo Nghị định 150/2020/NĐ-CP.

"Kiên quyết chuyển sang cơ chế tự bảo đảm hoàn toàn về tài chính đối với nhóm các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công có khả năng xã hội hóa cao."

Trường hợp cần thiết phải thành lập mới đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị đó bắt buộc phải tự chủ hoàn toàn về tài chính, không dựa dẫm vào ngân sách Nhà nước. Đây là minh chứng cho quyết tâm chính trị trong việc tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống dịch vụ công tại Việt Nam.