Trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng, việc đảm bảo an sinh cho người cao tuổi trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của Nhà nước. Với sự ra đời của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hệ thống bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam chính thức chuyển mình sang mô hình đa tầng. Tuy nhiên, một câu hỏi đang được rất nhiều người lao động quan tâm là: Liệu khi bước sang tuổi 60 mà chưa có lương hưu, họ có được nhận ngay trợ cấp hưu trí xã hội hay không?

Trợ cấp hưu trí xã hội - 'Phao cứu sinh' mới nhưng không dành cho tất cả

Theo quy định tại Điều 6 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Nhà nước xây dựng hệ thống BHXH đa tầng bao gồm: Trợ cấp hưu trí xã hội; BHXH bắt buộc; BHXH tự nguyện và Bảo hiểm hưu trí bổ sung. Trong đó, tầng trợ cấp hưu trí xã hội được kỳ vọng sẽ bao phủ nhóm đối tượng không có lương hưu.

Tuy nhiên, cần khẳng định ngay rằng: Người từ đủ 60 tuổi không có lương hưu chưa đủ điều kiện để nhận trợ cấp hưu trí xã hội ngay lập tức. Luật mới đã quy định một lộ trình và độ tuổi cụ thể để đảm bảo tính bền vững của ngân sách và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội.

Điều 21. Đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

1. Công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Từ đủ 75 tuổi trở lên;

b) Không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ;

c) Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

2. Công dân Việt Nam từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và có đủ các điều kiện quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Điều kiện 'vàng' để nhận trợ cấp hưu trí xã hội từ năm 2025

Như vậy, theo Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, các đối tượng được hưởng trợ cấp bao gồm:

• Công dân Việt Nam từ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.
• Công dân từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và không có lương hưu.

Mức trợ cấp hằng tháng sẽ do Chính phủ quy định và được rà soát điều chỉnh định kỳ 03 năm một lần dựa trên chỉ số giá tiêu dùng và khả năng ngân sách, theo quy định tại Điều 22 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Giải pháp cho người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thiếu năm đóng bảo hiểm

Đối với những người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu (dưới 15 năm theo Luật mới) và cũng chưa đủ tuổi để hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (dưới 75 tuổi), Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã mở ra một hướng đi mới.

Thay vì rút BHXH một lần, người lao động có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình. Thời gian hưởng và mức hưởng sẽ căn cứ vào thời gian và tiền lương đóng BHXH. Đặc biệt, trong thời gian hưởng trợ cấp này, người lao động còn được Nhà nước đóng bảo hiểm y tế, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí khám chữa bệnh khi về già.

Lời khuyên từ chuyên gia: Người lao động nên cân nhắc kỹ việc bảo lưu thời gian đóng BHXH thay vì rút một lần để có cơ hội hưởng trợ cấp hằng tháng hoặc cộng dồn để đủ điều kiện hưởng lương hưu khi về già, đảm bảo một cuộc sống an nhàn và ổn định hơn.