Việc công khai danh tính các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật đất đai không chỉ là biện pháp răn đe mà còn là cơ sở quan trọng để các địa phương sàng lọc nhà đầu tư. Mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Công văn 6280/BTNMT-ĐĐ nhằm đôn đốc việc thực hiện quy định này trong bối cảnh Luật Đất đai 2024 bắt đầu đi vào cuộc sống.

Cánh cửa hẹp cho những dự án "vết đen"

Theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 58 Luật Đất đai 2013, một trong những điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp được Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là phải có hồ sơ "sạch". Cụ thể:

c) Không vi phạm quy định của pháp luật về đất đai đối với trường hợp đang sử dụng đất do Nhà nước giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư khác.

Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng các nhà đầu tư năng lực kém, thường xuyên vi phạm tại dự án này nhưng vẫn tiếp tục được cấp phép tại dự án khác, gây lãng phí nguồn lực quốc gia.

Từ Nghị định 43 đến bước ngoặt công nghệ của Luật Đất đai 2024

Trước đây, việc công bố tình trạng vi phạm được thực hiện dựa trên điểm b khoản 3 Điều 14 và khoản 3 Điều 15 Nghị định 43/2014/NĐ-CP. Thông tin được đăng tải trên trang điện tử của Bộ Tài nguyên và Môi trường để các địa phương tra cứu chéo trên phạm vi cả nước.

Tuy nhiên, với sự ra đời của Luật Đất đai 2024, công tác này sẽ được nâng tầm lên một hệ thống chuyên nghiệp hơn. Điều 233 Luật Đất đai 2024 quy định thông tin vi phạm và kết quả xử lý sẽ được tích hợp vào Hệ thống theo dõi và đánh giá đối với việc quản lý và sử dụng đất đai thuộc Hệ thống thông tin đất đai quốc gia.

Bên cạnh đó, Điều 101 và Điều 102 Nghị định 102/2024/NĐ-CP cũng đã chi tiết hóa việc theo dõi, phản ánh thông tin vi phạm trên nền tảng số này.

Yêu cầu cấp bách trong giai đoạn chuyển tiếp

Trong khi chờ đợi Hệ thống thông tin đất đai quốc gia hoàn thiện đồng bộ, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương không được lơ là công tác công khai thông tin. Theo Công văn 6280/BTNMT-ĐĐ, các địa phương cần:

• Tiếp tục tổng hợp và công khai: Các trường hợp vi phạm và kết quả khắc phục phải được đăng tải minh bạch trên Cổng thông tin điện tử của tỉnh/thành phố.
• Báo cáo định kỳ: Gửi kết quả về Bộ Tài nguyên và Môi trường để đăng tải tập trung, giúp các địa phương khác có căn cứ xác định vi phạm khi xem xét giao đất cho doanh nghiệp.

Động thái này cho thấy sự quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc làm sạch thị trường bất động sản, đảm bảo đất đai - nguồn lực quý giá của quốc gia - được trao vào tay những nhà đầu tư có trách nhiệm và tuân thủ pháp luật.