Hành vi mở cửa xe thiếu quan sát từ lâu đã trở thành "nỗi ám ảnh" đối với người đi đường, đặc biệt là những người điều khiển xe máy. Chỉ một giây bất cẩn, cánh cửa ô tô có thể trở thành cái bẫy nguy hiểm gây ra những tai nạn thương tâm. Để siết chặt kỷ cương và nâng cao ý thức an toàn, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 đã đưa ra những quy định cụ thể và khắt khe hơn về việc mở cửa xe.

Quy định riêng biệt về mở cửa xe từ ngày 01/01/2025

Khác với Luật Giao thông đường bộ 2008 vốn chỉ quy định ngắn gọn tại một điểm nhỏ, luật mới đã dành hẳn một điều luật riêng để điều chỉnh hành vi này. Cụ thể, tại Điều 19 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định:

Điều 19. Mở cửa xe

1. Chỉ được mở cửa xe khi xe đã dừng, đỗ.

2. Trước khi mở cửa xe, người mở cửa phải quan sát phía trước, phía sau và bên phía mở cửa xe, khi thấy an toàn mới được mở cửa xe, ra khỏi xe; không để cửa xe mở nếu không bảo đảm an toàn.

Như vậy, quy định mới nhấn mạnh hai yếu tố tiên quyết: Trạng thái của xe (phải dừng, đỗ) và Quy trình quan sát (trước, sau và bên phía mở cửa). Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ hành vi mở cửa khi xe còn đang lăn bánh hoặc mở cửa mà không quan sát kỹ lưỡng đều là vi phạm pháp luật.

Phân biệt rõ ràng giữa "Dừng xe" và "Đỗ xe"

Để thực hiện đúng quy định tại Điều 19, người lái xe cần nắm vững khái niệm dừng và đỗ xe được quy định tại Điều 18 của Luật này:

• Dừng xe: Là trạng thái đứng yên tạm thời trong khoảng thời gian cần thiết để người lên, xuống xe hoặc xếp dỡ hàng hóa. Khi dừng xe, tài xế không được tắt máy và không được rời vị trí lái (trừ trường hợp cần thiết để hỗ trợ mở cửa, xếp dỡ hàng nhưng phải dùng phanh đỗ).
• Đỗ xe: Là trạng thái đứng yên không giới hạn thời gian. Trước khi rời xe, người điều khiển phải sử dụng phanh đỗ hoặc biện pháp an toàn khác. Đặc biệt, nếu đỗ trên đường dốc, bắt buộc phải đánh lái về phía lề đường và chèn bánh.

Lời khuyên từ chuyên gia: Hãy áp dụng kỹ thuật "Dutch Reach"

Bên cạnh việc tuân thủ pháp luật, các chuyên gia an toàn giao thông khuyến cáo người dân nên tập thói quen mở cửa xe bằng tay xa cửa nhất (kỹ thuật Dutch Reach). Ví dụ, nếu bạn ngồi bên trái, hãy dùng tay phải để mở cửa. Hành động này sẽ ép cơ thể bạn phải xoay vai và đầu về phía sau, giúp việc quan sát gương chiếu hậu và điểm mù trở nên tự nhiên và hiệu quả hơn.

Việc vi phạm quy định về mở cửa xe không chỉ dẫn đến những mức phạt hành chính nặng nề theo nghị định xử phạt mới mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng. Hãy là người tham gia giao thông văn minh và trách nhiệm bằng cách luôn quan sát kỹ trước khi mở cửa xe.