Ngày 28/02/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận 127-KL/TW về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã giai đoạn mới. Đây được coi là một bước đi đột phá, mạnh mẽ nhất từ trước đến nay nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị theo đúng tinh thần "tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả".

Lộ trình sáp nhập tỉnh và bỏ cấp huyện đang được triển khai quyết liệt (ảnh minh họa)

Bước ngoặt lịch sử: Sáp nhập tỉnh và xóa bỏ cấp trung gian

Theo nội dung tại Kết luận 127-KL/TW, Đảng uỷ Chính phủ được giao chủ trì nghiên cứu, xây dựng đề án về việc sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh và đặc biệt là phương án không tổ chức cấp huyện. Đây là thay đổi căn bản trong cấu trúc chính quyền địa phương vốn đã tồn tại lâu đời tại Việt Nam.

Việc sắp xếp này không chỉ đơn thuần là ghép các đơn vị hành chính lại với nhau mà còn gắn liền với việc đổi mới mô hình tổ chức. Cụ thể:

• Đối với cấp tỉnh: Việc sáp nhập dựa trên quy mô dân số, diện tích tự nhiên và phải phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng. Mục tiêu là mở rộng không gian phát triển và phát huy lợi thế so sánh của từng địa phương.
• Đối với cấp huyện: Nghiên cứu mô hình không tổ chức cấp huyện để giảm bớt tầng nấc trung gian, giúp chính quyền cấp tỉnh trực tiếp quản lý và hỗ trợ cấp xã hiệu quả hơn.
• Đối với cấp xã: Tiếp tục sáp nhập các đơn vị không đủ tiêu chuẩn, đồng thời xác định rõ mô hình chính quyền đô thị, nông thôn, miền núi, hải đảo...

Các cơ quan Trung ương đang khẩn trương hoàn thiện đề án sáp nhập (ảnh minh họa)

Lộ trình thực hiện "thần tốc" trong năm 2025

Điểm đáng chú ý nhất trong Kết luận 127-KL/TW chính là tiến độ thực hiện cực kỳ khẩn trương. Toàn bộ quy trình từ xây dựng đề án đến trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng chỉ gói gọn trong vòng hơn một tháng:

• Chậm nhất ngày 09/3/2025: Báo cáo Bộ Chính trị cho chủ trương.
• Chậm nhất ngày 12/3/2025: Gửi xin ý kiến các tỉnh uỷ, thành uỷ và các cơ quan Trung ương.
• Trước ngày 27/3/2025: Hoàn thiện đề án báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
• Trước ngày 07/4/2025: Trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng xem xét, quyết định.

Sự quyết liệt này cho thấy quyết tâm chính trị rất cao của Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy. Điều này cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tâm lý, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, công chức và người lao động tại các địa phương thuộc diện sắp xếp.

Đảm bảo quyền lợi và hiệu lực quản lý

Trong quá trình thực hiện, Kết luận 127-KL/TW nhấn mạnh việc làm rõ mối quan hệ công tác giữa các cấp chính quyền, đặc biệt là giữa cấp tỉnh và cấp xã khi không còn cấp huyện. Việc này phải đảm bảo hoạt động thuận lợi, đồng bộ, liên thông và không gây gián đoạn trong việc phục vụ nhân dân.

Bên cạnh đó, các quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 và các văn bản hướng dẫn sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện việc chuyển đổi mô hình, sắp xếp nhân sự và giải quyết các chế độ chính sách cho cán bộ dôi dư.

"Việc sắp xếp đơn vị hành chính phải đảm bảo tính khoa học, khách quan, phù hợp với thực tiễn và tạo động lực mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước."

Với lộ trình rõ ràng và quyết tâm cao, việc sáp nhập tỉnh và bỏ cấp huyện được kỳ vọng sẽ tạo ra một bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động hiệu quả, giảm chi thường xuyên để tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.