Một bước ngoặt lớn trong lịch sử ngành Thuế Việt Nam vừa được xác lập khi cơ quan quản lý thuế cao nhất chính thức thay đổi danh xưng. Sự chuyển đổi này không chỉ đơn thuần là thay đổi tên gọi mà còn gắn liền với lộ trình tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài chính công, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình chuyển đổi số và hiện đại hóa hành chính.

Trụ sở Cục Thuế (trước đây là Tổng cục Thuế) tại Hà Nội sẵn sàng cho diện mạo mới (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý và thời điểm chuyển đổi tên gọi

Theo thông tin mới nhất, căn cứ vào Quyết định 381/QĐ-BTC ngày 26/02/2025 của Bộ Tài chính, chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Cục Thuế đã được quy định cụ thể. Đồng thời, Tổng cục Thuế cũng đã ban hành Thông báo 275/TB-TCT để phổ biến rộng rãi về việc thay đổi này đến toàn thể cán bộ, công chức trong ngành và người nộp thuế trên cả nước.

Kể từ ngày 01/3/2025, tên gọi Tổng cục Thuế sẽ chính thức được thay thế bằng Cục Thuế. Đây là một phần trong kế hoạch thực hiện Nghị định 29/2025/NĐ-CP của Chính phủ về cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính trong giai đoạn mới, nhằm tinh gọn tối đa các đầu mối quản lý trung ương, giảm bớt các tầng nấc trung gian và nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ.

Thông tin trụ sở và hướng dẫn giao dịch mới

Dù thay đổi về tên gọi và cấp bậc quản lý hành chính, trụ sở chính của cơ quan vẫn được giữ nguyên để đảm bảo tính ổn định, liên tục trong hoạt động quản lý và không gây xáo trộn cho người nộp thuế khi đến làm việc trực tiếp. Cụ thể:

• Tên cơ quan mới: Cục Thuế.
• Địa chỉ trụ sở: Số 1A, Nguyễn Công Trứ, phường Đồng Nhân, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.

Cơ quan Thuế đặc biệt lưu ý các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân khi thực hiện các giao dịch hành chính, tài chính, nộp hồ sơ khai thuế, gửi văn bản hoặc phát hành hóa đơn đến cơ quan kể từ ngày 01/3/2025 cần sử dụng chính xác tên gọi mới là Cục Thuế. Việc cập nhật thông tin kịp thời trên các hệ thống phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử và các văn bản giao dịch sẽ giúp quá trình làm việc, luân chuyển hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ thuế được diễn ra thuận lợi, tránh các sai sót pháp lý hoặc bị từ chối tiếp nhận hồ sơ do sai lệch thông tin cơ quan quản lý.

Cán bộ thuế hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính theo quy định mới (ảnh minh họa)

Vị thế và cơ cấu tổ chức của Cục Thuế từ năm 2025

Việc đổi tên này nằm trong lộ trình sắp xếp lại các đơn vị trực thuộc Bộ Tài chính theo hướng tinh gọn, hiệu năng cao. Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 29/2025/NĐ-CP, Cục Thuế là một trong các đơn vị trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về các khoản thu nội địa trong phạm vi cả nước.

Theo quy định tại Quyết định 381/QĐ-BTC, cơ cấu tổ chức của Cục Thuế được thiết kế theo mô hình 03 cấp cực kỳ tinh gọn từ trung ương đến địa phương:

1. Cấp Trung ương (Cơ quan Cục Thuế)

Cơ quan Cục Thuế ở Trung ương gồm có 12 đơn vị chức năng tham mưu và quản lý trực tiếp, bao gồm:

• Văn phòng (có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, tài khoản riêng).
• Ban Pháp chế.
• Ban Chính sách, thuế quốc tế.
• Ban Nghiệp vụ thuế.
• Ban Dự toán, kế toán, thống kê thuế.
• Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế.
• Ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa (có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, tài khoản riêng).
• Ban Thanh tra, kiểm tra.
• Ban Tài vụ, quản trị.
• Ban Tổ chức cán bộ.
• Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn: Có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, được cấp mã cơ quan quản lý thu và mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước.
• Chi cục Thuế Thương mại điện tử: Đơn vị chuyên trách mới nhằm quản lý các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, mã cơ quan quản lý thu và tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước.

2. Cấp địa phương (Các Chi cục Thuế khu vực)

Một trong những thay đổi mang tính cách mạng là việc hợp nhất, sắp xếp lại hệ thống cơ quan thuế địa phương. Thay vì duy trì 63 Cục Thuế tỉnh, thành phố như trước đây, hệ thống thuế địa phương được tinh gọn triệt để thành 20 Chi cục Thuế khu vực quản lý liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

• Các Chi cục Thuế khu vực này có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, được cấp mã cơ quan quản lý thu và mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế trực tiếp trên địa bàn được phân công.
• Cơ cấu bên trong của các Chi cục Thuế khu vực cũng được giới hạn nghiêm ngặt: Chi cục Thuế khu vực I (trụ sở tại Hà Nội, quản lý địa bàn Hà Nội và Hòa Bình) có không quá 19 phòng; Chi cục Thuế khu vực II (trụ sở tại TP. Hồ Chí Minh) có không quá 16 phòng; các Chi cục Thuế khu vực còn lại có số phòng bình quân không quá 13 phòng.

3. Cấp huyện (Các Đội Thuế cấp huyện)

Tại các quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, công tác quản lý thuế trực tiếp được giao cho các Đội Thuế cấp huyện (bao gồm Đội Thuế quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Đội Thuế liên huyện) thuộc Chi cục Thuế khu vực:

• Các Đội Thuế cấp huyện này cũng có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, mã cơ quan quản lý thu và tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước.
• Để đảm bảo tinh gọn, tổng số lượng Đội Thuế cấp huyện trên phạm vi cả nước được khống chế không quá 350 đơn vị.

Ý nghĩa của cuộc cải cách và khuyến nghị dành cho người nộp thuế

Các chuyên gia pháp lý và kinh tế nhận định, việc chuyển đổi mô hình từ Tổng cục Thuế thành Cục Thuế là minh chứng mạnh mẽ cho quyết tâm chính trị của Đảng và Chính phủ trong việc thực hiện tinh giản biên chế, tinh gọn bộ máy hành chính nhà nước theo hướng hiệu lực, hiệu quả. Việc thành lập riêng Chi cục Thuế Thương mại điện tử ở cấp Trung ương cho thấy tầm nhìn chiến lược trong việc quản lý nguồn thu từ nền kinh tế số, chống thất thu thuế trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ.

Đối với người nộp thuế, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn và các cá nhân, tổ chức kinh doanh thương mại điện tử, cần chủ động liên hệ với các đầu mối mới là Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử để được hướng dẫn chi tiết về quy trình kê khai, nộp thuế theo mô hình mới. Việc chủ động cập nhật thông tin địa chỉ, tên cơ quan thuế quản lý trên các tờ khai thuế, hóa đơn điện tử sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro chậm trễ hoặc sai sót hành chính không đáng có trong giai đoạn chuyển giao lịch sử này.