Vào chiều ngày 23/04/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã chính thức biểu quyết thông qua Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026 (số 06/2026/QH16). Đây là một bước đi quan trọng nhằm thể chế hóa các Nghị quyết của Đảng, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tạo đột phá phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bối cảnh ban hành Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026

Việc sửa đổi, bổ sung Luật lần này chủ yếu để giải quyết các yêu cầu thực tiễn phát sinh sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị. Với tỷ lệ tán thành rất cao (485/494 đại biểu), luật mới không chỉ hoàn thiện khung pháp lý về thi đua, khen thưởng mà còn hướng tới việc tôn vinh những giá trị thực chất, tránh hình thức và lãng phí.

Nguyên tắc khen thưởng: Đảm bảo tính thực chất và công bằng

Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở Điều 5 về nguyên tắc khen thưởng. Theo đó, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến và quy định rõ ràng: không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng "chồng chéo" khen thưởng, đảm bảo mỗi thành tích xuất sắc đều được ghi nhận một cách xứng đáng và duy nhất ở cấp độ phù hợp nhất.

"Người ra quyết định khen thưởng có trách nhiệm chi thưởng từ quỹ thi đua, khen thưởng do cấp mình quản lý..."

Đột phá tiêu chí xét tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua trong kỷ nguyên số

Nhằm thúc đẩy tinh thần đổi mới, Điều 21, Điều 22 và Điều 23 của luật đã bổ sung nhiều tiêu chí mới cho các danh hiệu "Chiến sĩ thi đua toàn quốc", "Chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh" và "Chiến sĩ thi đua cơ sở".

Các tiêu chí này hiện nay gắn chặt với:

• Nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
• Hiệu quả thực tế của việc chuyển đổi số trong quản lý và sản xuất.
• Ứng dụng công nghệ cao và phạm vi ảnh hưởng rộng rãi của các sáng kiến, đề tài nghiên cứu.

Đặc biệt, Chính phủ sẽ quy định cụ thể về tỷ lệ xét danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở để đảm bảo tính cạnh tranh và chất lượng của danh hiệu này.

Siết chặt số lượng giải thưởng và danh hiệu phạm vi toàn quốc

Để tránh tình trạng lạm dụng các giải thưởng, Điều 61 quy định mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được tổ chức tối đa 03 giải thưởng hoặc danh hiệu có phạm vi toàn quốc. Tên gọi và nội dung của các giải thưởng này phải hoàn toàn phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực quản lý của cơ quan đó, đồng thời phải được đăng ký và phê duyệt theo quy định.

Hiệu lực thi hành và những lưu ý quan trọng

Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026. Một điểm mới khác là việc giao Chính phủ quy định việc xác định tương đương hình thức khen thưởng của Đảng đối với tổ chức đảng, đảng viên với các danh hiệu thi đua tương ứng, đảm bảo sự thống nhất trong toàn hệ thống chính trị.

Việc nắm vững các quy định mới này là vô cùng cần thiết đối với các cơ quan, đơn vị và cá nhân để chủ động xây dựng kế hoạch thi đua, phấn đấu đạt được những thành tích thực chất, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.