Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh theo Quyết định 876/QĐ-TTg, việc phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu đô thị và nhà chung cư đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, những rào cản về quy chuẩn kỹ thuật và an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) đang là "nút thắt" cần sớm tháo gỡ.

Bối cảnh chuyển đổi năng lượng xanh và áp lực hạ tầng

Việc chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông điện không chỉ là xu thế tất yếu toàn cầu mà còn là mục tiêu chiến lược của Chính phủ nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Dù vậy, thực tế triển khai tại các khu chung cư hiện nay đang bộc lộ nhiều bất cập. Hệ thống trạm sạc chưa đồng bộ, quy hoạch chỗ đỗ xe chưa đáp ứng kịp tốc độ gia tăng của xe điện, gây áp lực lớn lên hệ thống điện nội bộ và đặc biệt là nỗi lo ngại về an toàn cháy nổ trong không gian kín như hầm gửi xe.

Công điện 27/CĐ-TTg: Mệnh lệnh hành động quyết liệt

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Công điện 27/CĐ-TTg. Đây được xem là một văn bản chỉ đạo mang tính bước ngoặt, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải vào cuộc mạnh mẽ để hoàn thiện hệ thống chính sách, quy chuẩn phục vụ hạ tầng trạm sạc.

Thủ tướng nhấn mạnh việc tổ chức thực hiện phải đảm bảo tính công khai, minh bạch, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tham nhũng, tiêu cực hay lợi ích nhóm trong việc ban hành các quy chuẩn này. Đồng thời, Chỉ thị 09/CT-TTg cũng đã nêu rõ nhiệm vụ tăng cường tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy phương tiện giao thông điện.

Bộ Xây dựng và cột mốc 30/4/2026

Nhiệm vụ quan trọng nhất được giao cho Bộ Xây dựng là phải khẩn trương nghiên cứu, sửa đổi và bổ sung các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư. Mục tiêu là đưa ra những hướng dẫn cụ thể về thiết kế, bố trí trạm sạc, đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe về PCCC và vị trí lắp đặt thuận tiện cho cư dân.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư để hướng dẫn cụ thể việc thiết kế, bố trí trạm sạc bảo đảm yêu cầu an toàn, phòng cháy chữa cháy trước ngày 30/4/2026.

Bên cạnh đó, các quy chuẩn về quy hoạch đô thị phù hợp với hạ tầng giao thông xanh cũng cần được hoàn thiện trong Quý II/2026. Việc đối chiếu với các quy định cũ như QCVN 13:2018/BXD về Gara ô tô là cần thiết để đảm bảo tính kế thừa và thống nhất.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Không chỉ riêng Bộ Xây dựng, các đơn vị khác cũng gánh vác những trọng trách cụ thể:

• Bộ Công Thương: Chủ trì xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn và hiệu suất năng lượng cho thiết bị sạc, hoàn thành trong Quý III/2026.
• Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN): Triển khai giải pháp điều chỉnh phụ tải, đơn giản hóa thủ tục đấu nối và lắp đặt công tơ riêng cho trạm sạc tại chung cư để minh bạch hóa chi phí điện năng.
• UBND các tỉnh, thành phố: Rà soát quy hoạch địa phương, yêu cầu các chủ đầu tư và ban quản trị chung cư phối hợp chặt chẽ với đơn vị cung cấp hạ tầng để bố trí vị trí lắp đặt hợp lý.

Việc hoàn thiện khung pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật trước ngày 30/4/2026 không chỉ giúp người dân an tâm hơn khi sử dụng xe điện mà còn tạo đà cho cuộc cách mạng giao thông xanh tại Việt Nam phát triển bền vững và an toàn.