Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất nông nghiệp là nhu cầu phổ biến của người dân nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế. Một trong những thắc mắc thường gặp là liệu khi chuyển từ đất ao (thuộc nhóm đất nuôi trồng thủy sản) sang đất trồng cây lâu năm có phải xin phép cơ quan nhà nước hay không? Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 02/2020, chúng tôi xin cung cấp hướng dẫn chi tiết như sau:

1. Chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép cơ quan nhà nước

Căn cứ theo quy định tại Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành, không phải mọi trường hợp thay đổi mục đích sử dụng đất đều phải xin phép UBND cấp huyện hay cấp tỉnh. Cụ thể, tại Điều 12 Thông tư 33/2017/TT-BTNMT (sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 11 Thông tư 02/2015/TT-BTNMT) đã quy định rõ:

“1. Các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng phải đăng ký biến động, bao gồm: ... b) Chuyển đất trồng cây hàng năm khác, đất nuôi trồng thủy sản sang trồng cây lâu năm;”

Như vậy, đối với trường hợp của bạn, việc chuyển từ đất ao (được xác định là đất nuôi trồng thủy sản) sang đất trồng cây lâu năm thuộc trường hợp không phải xin phép. Tuy nhiên, pháp luật bắt buộc người sử dụng đất phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động tại cơ quan đăng ký đất đai để cập nhật thông tin vào hồ sơ địa chính và Giấy chứng nhận.

2. Hồ sơ đăng ký biến động đất đai cần chuẩn bị

Để thực hiện việc đăng ký biến động khi chuyển mục đích sử dụng đất, người sử dụng đất cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ theo quy định tại Thông tư 24/2014/TT-BTNMT, bao gồm các loại giấy tờ sau:

• Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất: Sử dụng Mẫu số 09/ĐK.
• Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp: Có thể là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (thường gọi là Sổ đỏ hoặc Sổ hồng).
• Các giấy tờ tùy thân khác như Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân, Sổ hộ khẩu (để đối chiếu thông tin khi cần thiết).

3. Trình tự, thủ tục thực hiện đăng ký biến động

Quy trình thực hiện được thực hiện theo các bước sau đây để đảm bảo tính pháp lý cho quyền sử dụng đất của bạn:

Bước 1: Nộp hồ sơ
Người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện. Đối với nơi chưa thành lập Văn phòng đăng ký đất đai thì nộp tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện. Trường hợp hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu nộp hồ sơ tại UBND cấp xã thì UBND cấp xã tiếp nhận hồ sơ và chuyển đến Văn phòng đăng ký đất đai.

Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, cán bộ tiếp nhận sẽ ghi vào sổ tiếp nhận và trao phiếu hẹn cho người nộp. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan chức năng sẽ tiến hành xác minh thực địa để đảm bảo việc chuyển đổi phù hợp với hiện trạng.

Bước 3: Xác nhận và cập nhật biến động
Cơ quan đăng ký đất đai thực hiện các công việc chuyên môn: Xác nhận vào Đơn đăng ký; xác nhận mục đích sử dụng đất mới vào Giấy chứng nhận (hoặc cấp mới nếu có nhu cầu và đủ điều kiện); chỉnh lý, cập nhật biến động vào hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.

Bước 4: Trả kết quả
Người sử dụng đất nhận lại Giấy chứng nhận đã được xác nhận biến động theo thời gian ghi trên phiếu hẹn.

4. Một số lưu ý quan trọng

Mặc dù không phải xin phép, nhưng việc chuyển đổi phải đảm bảo phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hàng năm của địa phương. Nếu việc trồng cây lâu năm trên diện tích đất ao làm ảnh hưởng đến hệ thống thủy lợi chung hoặc vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường, người sử dụng đất có thể bị nhắc nhở hoặc xử lý theo quy định.

Ngoài ra, người sử dụng đất cần lưu ý thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có) theo thông báo của cơ quan thuế trong quá trình đăng ký biến động.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về thủ tục chuyển đất ao sang đất trồng cây lâu năm tại thời điểm năm 2020. Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với các luật sư chuyên về đất đai để được hỗ trợ kịp thời.