Trong thực tế đời sống hôn nhân, không hiếm trường hợp một bên nam hoặc nữ đã tích lũy và mua tài sản (thường là bất động sản) trước khi chính thức đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, vì nhiều lý do như tình cảm hoặc sự thỏa thuận giữa hai bên, tài sản này sau đó lại được đăng ký quyền sở hữu cho cả hai người. Vậy khi cơm không lành, canh không ngọt dẫn đến ly hôn, việc phân chia khối tài sản này sẽ được pháp luật quy định như thế nào? Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

1. Quy định về tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng

Theo quy định tại Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định...

Ngược lại, khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 nêu rõ:

“Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.”

2. Ý nghĩa pháp lý của việc đứng tên chung trên Giấy chứng nhận

Đối với trường hợp nhà mua trả góp trước khi đăng ký kết hôn nhưng sau đó Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà (Sổ đỏ/Sổ hồng) lại đứng tên cả hai vợ chồng, đây được coi là một sự kiện pháp lý quan trọng. Việc đứng tên chung này thể hiện sự thỏa thuận của vợ chồng về việc sáp nhập tài sản riêng vào khối tài sản chung.

Pháp luật tôn trọng quyền tự thỏa thuận của các bên. Khi một bên có tài sản riêng nhưng đồng ý để bên kia cùng đứng tên trên giấy tờ sở hữu thì mặc nhiên tài sản đó đã trở thành tài sản chung hợp pháp của vợ chồng, trừ khi có bằng chứng chứng minh việc đứng tên chung này là do bị ép buộc hoặc lừa dối.

3. Phân chia tài sản khi ly hôn trong trường hợp mua trả góp

Một điểm cần lưu ý đặc biệt là nếu căn nhà được mua trả góp trước khi cưới nhưng việc trả nợ gốc và lãi vẫn tiếp diễn trong thời kỳ hôn nhân. Nếu số tiền trả góp này được trích từ tiền lương, thu nhập từ sản xuất kinh doanh hoặc các nguồn thu nhập hợp pháp khác của vợ hoặc chồng trong thời kỳ hôn nhân, thì phần giá trị nhà ở được trả góp trong thời kỳ hôn nhân chắc chắn là tài sản chung.

Khi giải quyết ly hôn, Tòa án sẽ xem xét các yếu tố sau để phân chia:

• Nguồn gốc tài sản: Ai là người đóng góp nhiều hơn trong việc thanh toán ban đầu?
• Công sức đóng góp: Việc duy trì, tôn tạo và trả nợ trả góp hàng tháng của mỗi bên như thế nào?
• Lỗi của mỗi bên: Trong một số trường hợp, lỗi dẫn đến ly hôn cũng có thể được xem xét (tuy nhiên yếu tố này thường không quyết định hoàn toàn việc chia tài sản).

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để bảo vệ quyền lợi của mình, các cặp đôi nên có văn bản thỏa thuận rõ ràng về tài sản trước hoặc trong thời kỳ hôn nhân. Trong trường hợp có tranh chấp, việc thu thập các chứng từ thanh toán, hợp đồng mua bán và các thỏa thuận liên quan là cực kỳ quan trọng để làm căn cứ cho Tòa án phân chia công bằng.

Như vậy, căn nhà đứng tên cả hai vợ chồng bạn sẽ được xác định là tài sản chung và sẽ được chia theo quy định của pháp luật khi ly hôn, có tính đến công sức đóng góp của mỗi bên vào khối tài sản đó.

Nội dung tư vấn trên mang tính chất tham khảo tại thời điểm tháng 05/2021. Để được hỗ trợ chi tiết cho từng trường hợp cụ thể, quý khách nên liên hệ trực tiếp với các chuyên gia pháp lý hoặc luật sư có kinh nghiệm.