Bắt đầu từ ngày 01/7/2025, hệ thống quản lý An toàn - Sức khỏe - Môi trường (HSE) tại Việt Nam sẽ có những bước chuyển mình mạnh mẽ với 11 thay đổi quan trọng về thẩm quyền. Việc phân cấp, phân quyền rõ rệt từ Trung ương đến địa phương không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình giám sát mà còn đặt ra những yêu cầu mới cho doanh nghiệp và người lao động.

Bước ngoặt trong quản lý An toàn, vệ sinh lao động

Một trong những điểm nhấn lớn nhất của đợt cải cách này là việc tăng cường vai trò của chính quyền cơ sở. Theo quy định mới, Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ trực tiếp đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng được quy định tại Điều 6 và Điều 19 của Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.

Cụ thể, UBND cấp xã sẽ là nơi tiếp nhận thông báo về nguy cơ mất an toàn, xử lý sự cố khẩn cấp và báo cáo kịp thời lên Sở Nội vụ. Điều này giúp rút ngắn khoảng cách phản ứng khi có sự cố xảy ra tại địa phương.

Vai trò của lực lượng Công an và địa phương trong điều tra tai nạn

Từ tháng 7/2025, Cơ quan công an cấp xã sẽ có thẩm quyền tiếp nhận khai báo tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật nghiêm trọng theo khoản 1 Điều 34 của luật hiện hành. Đối với các vụ tai nạn làm bị thương nặng người lao động tự do, UBND cấp xã nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm lập biên bản ghi nhận sự việc.

Đặc biệt, việc điều tra lại tai nạn lao động khi có khiếu nại sẽ được thực hiện chặt chẽ hơn với sự phối hợp giữa địa phương và Đoàn điều tra cấp Trung ương, căn cứ theo Nghị định 143/2024/NĐ-CP.

Quản lý môi trường: Phân cấp mạnh mẽ cho cấp Tỉnh

Lĩnh vực môi trường cũng ghi nhận những thay đổi đáng kể về thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Các tiêu chí về bảo vệ môi trường nông thôn hay quy hoạch quan trắc quốc gia sẽ do Bộ trưởng quyết định.

Trong khi đó, UBND cấp tỉnh sẽ nắm quyền phê duyệt kế hoạch xử lý ô nhiễm đất đặc biệt nghiêm trọng và quản lý bùn nạo vét từ các công trình thủy lợi. Thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và cấp giấy phép môi trường cũng được tập trung về Chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với nhiều loại dự án đầu tư, theo tinh thần của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 136/2025/NĐ-CP.

Thu phí bảo vệ môi trường: UBND cấp xã vào cuộc

Một điểm mới đáng chú ý là thẩm quyền thu phí bảo vệ môi trường đối với khí thải và nước thải. Theo Nghị định 153/2024/NĐ-CP, UBND cấp xã sẽ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này, giúp tăng cường nguồn lực và trách nhiệm giám sát tại chỗ.

Việc nắm vững các thay đổi về thẩm quyền quản lý HSE từ ngày 01/7/2025 là vô cùng cần thiết để các doanh nghiệp chủ động trong việc khai báo, thực hiện thủ tục hành chính và đảm bảo tuân thủ pháp luật một cách tối ưu nhất.