Nghị định 69/2018/NĐ-CP có hiệu lực từ giữa năm 2018 đã siết chặt quy định về nhập khẩu hàng hóa, trong đó có mặt hàng ô tô đã qua sử dụng. Tuy nhiên, một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là việc xác định mốc thời gian "năm nhập khẩu" để tính tuổi xe. Tổng cục Hải quan vừa có những phản hồi quan trọng tại Công văn 6314/TCHQ-GSQL nhằm tháo gỡ nút thắt này.

Hoạt động nhập khẩu ô tô tại cảng biển Việt Nam năm 2018 (ảnh minh họa)

Quy định khắt khe về "tuổi" xe nhập khẩu

Theo quy định tại Nghị định 69/2018/NĐ-CP, các loại phương tiện giao thông như ô tô, rơ moóc, sơ mi rơ moóc, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ đã qua sử dụng quá 05 năm (tính từ năm sản xuất đến năm nhập khẩu) đều thuộc Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu vào Việt Nam.

Mục tiêu của quy định này nhằm ngăn chặn việc biến Việt Nam thành "bãi rác công nghiệp", đảm bảo an toàn giao thông và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, khái niệm "năm nhập khẩu" lại chưa được định nghĩa một cách thống nhất trong các văn bản quy phạm pháp luật trước đó, dẫn đến sự lúng túng cho cả doanh nghiệp nhập khẩu và cán bộ thực thi tại cửa khẩu.

Tranh cãi quanh mốc thời gian xác định năm nhập khẩu

Thực tế triển khai cho thấy, nhiều doanh nghiệp băn khoăn không biết "năm nhập khẩu" nên được tính là thời điểm người nhập khẩu đăng ký tờ khai hải quan hay là thời điểm hàng thực tế về đến cảng Việt Nam. Sự chênh lệch giữa hai thời điểm này đôi khi chỉ vài ngày nhưng có thể khiến một chiếc xe từ trạng thái "hợp lệ" trở thành "hàng cấm" nếu bước sang năm mới.

Hồ sơ hải quan là căn cứ quan trọng để xác định tính hợp pháp của lô hàng (ảnh minh họa)

Tại Công văn 6314/TCHQ-GSQL, Tổng cục Hải quan đã đưa ra nhận định cụ thể cho từng nhóm đối tượng:

• Đối với ô tô dưới 16 chỗ ngồi: Thời hạn 05 năm được tính từ năm sản xuất đến thời điểm ô tô về đến cảng Việt Nam. Đây là hướng dẫn dựa trên các quy định chuyên ngành đã có tiền lệ đối với dòng xe du lịch.
• Đối với các loại xe khác (xe tải, rơ moóc, xe bốn bánh gắn động cơ...): Hiện tại vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể về việc xác định thời điểm này là ngày đăng ký tờ khai hay ngày hàng về cảng.

"Việc thiếu sự đồng nhất trong cách tính tuổi xe đối với các dòng xe chuyên dụng và xe tải đang tạo ra rủi ro pháp lý lớn cho doanh nghiệp. Nếu hàng về cảng vào cuối năm nhưng sang đầu năm sau mới đăng ký tờ khai, doanh nghiệp có thể đối mặt với việc bị tịch thu hàng hóa hoặc buộc tái xuất." - Một chuyên gia logistics chia sẻ.

Chờ đợi hướng dẫn chính thức từ Bộ Công Thương

Trước những băn khoăn chưa được giải đáp thỏa đáng cho các dòng xe ngoài nhóm dưới 16 chỗ, Tổng cục Hải quan đã chính thức đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục có văn bản hướng dẫn chi tiết. Điều này là cần thiết để tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, giúp doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch kinh doanh và tránh những thiệt hại không đáng có do hiểu sai quy định.

Trong thời gian chờ đợi, các doanh nghiệp nhập khẩu cần đặc biệt lưu ý đến lịch trình vận chuyển và thời gian sản xuất của xe (VIN) để đảm bảo khoảng cách an toàn về thời gian, tránh rơi vào tình trạng xe quá tuổi quy định khi làm thủ tục thông quan tại Việt Nam.

Hệ thống Pháp luật