Trong xã hội hiện đại, xăm hình dần được coi là một hình thức nghệ thuật và thể hiện cá tính cá nhân. Tuy nhiên, đối với môi trường công sở, đặc biệt là trong các cơ quan Nhà nước vốn đề cao tính nghiêm túc và chuẩn mực, câu hỏi "Công chức, viên chức có được xăm hình không?" vẫn luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi. Tính đến thời điểm tháng 05/2023, các quy định pháp luật hiện hành liệu có đưa ra một lệnh cấm cụ thể nào hay không?

Pháp luật hiện hành có cấm công chức, viên chức xăm hình?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản luật điều chỉnh hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức và viên chức. Cụ thể, tại Luật Cán bộ, công chức 2008 và Luật Viên chức 2010 (đều đã được sửa đổi, bổ sung năm 2019), các quy định về những việc công chức, viên chức không được làm tập trung chủ yếu vào đạo đức công vụ, bí mật nhà nước và các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn.

Theo quy định tại Điều 18, Điều 19 và Điều 20 của Luật Cán bộ, công chức 2008, không có bất kỳ dòng nào đề cập đến việc cấm xăm hình. Tương tự, Điều 19 của Luật Viên chức 2010 cũng không có quy định cấm viên chức xăm mình.

Bên cạnh đó, các Bộ Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức do các Bộ, ngành ban hành cũng chỉ yêu cầu về trang phục lịch sự, đầu tóc gọn gàng. Ví dụ:

• Tại Quyết định 758/QĐ-BNV của Bộ Nội vụ, yêu cầu công chức phải mặc trang phục kín đáo, phù hợp với thuần phong mỹ tục.
• Tại Quyết định 347/QĐ-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhấn mạnh việc ăn mặc gọn gàng, lịch sự và phù hợp với đặc thù ngành.

Như vậy, về mặt pháp lý, không có quy định cấm công chức, viên chức xăm hình. Tuy nhiên, thực tế làm việc lại chịu sự điều chỉnh của các quy chế nội bộ và văn hóa công vụ.

Có hình xăm, liệu có được thi tuyển công chức, viên chức?

Đây là nỗi lo lắng của rất nhiều bạn trẻ có ý định thi tuyển vào các cơ quan Nhà nước. Hiện nay, việc tuyển dụng công chức được thực hiện theo Nghị định 138/2020/NĐ-CP và tuyển dụng viên chức theo Nghị định 115/2020/NĐ-CP.

Điều kiện đăng ký dự tuyển công chức, viên chức bao gồm: Có quốc tịch Việt Nam, đủ 18 tuổi trở lên, có lý lịch rõ ràng, có văn bằng, chứng chỉ phù hợp và đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ. Pháp luật không quy định người có hình xăm là đối tượng bị cấm dự tuyển.

"Người có đủ các điều kiện sau đây không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo được đăng ký dự tuyển công chức: a) Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam; b) Đủ 18 tuổi trở lên; c) Có đơn dự tuyển; có lý lịch rõ ràng; d) Có văn bằng, chứng chỉ phù hợp; đ) Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; e) Đủ sức khoẻ để thực hiện nhiệm vụ..."

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đối với một số ngành đặc thù như Công an, Quân đội, quy định về diện mạo và hình xăm thường khắt khe hơn rất nhiều do yêu cầu về tính kỷ luật và hình ảnh của lực lượng vũ trang. Đối với các khối hành chính sự nghiệp thông thường, hình xăm không phải là rào cản pháp lý, nhưng nếu hình xăm ở vị trí quá lộ liễu hoặc có nội dung phản cảm, nó có thể ảnh hưởng đến đánh giá về "phẩm chất đạo đức" hoặc "sự phù hợp với vị trí việc làm" trong quá trình phỏng vấn.

Văn hóa công vụ và những "quy định ngầm" về diện mạo

Dù luật không cấm, nhưng cán bộ, công chức, viên chức vẫn phải tuân thủ Quyết định 1847/QĐ-TTg về Đề án Văn hóa công vụ. Đề án này nhấn mạnh việc xây dựng phong cách ứng xử, lề lối làm việc chuẩn mực, trong đó có yêu cầu về trang phục phải phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam.

Trong môi trường làm việc Nhà nước, sự tin tưởng của nhân dân đối với cán bộ là vô cùng quan trọng. Một hình xăm quá lớn hoặc gây phản cảm có thể vô tình tạo ra khoảng cách hoặc cái nhìn thiếu thiện cảm từ phía người dân khi đến giao dịch hành chính. Do đó, lời khuyên cho các công chức, viên chức là:

• Ưu tiên sự kín đáo: Nếu có hình xăm, nên chọn vị trí dễ dàng che đi bằng trang phục công sở.
• Tránh hình xăm phản cảm: Những hình xăm có nội dung bạo lực, mê tín dị đoan hoặc đi ngược lại các giá trị đạo đức xã hội chắc chắn sẽ gây rắc rối cho sự nghiệp của bạn.
• Tìm hiểu quy chế nội bộ: Mỗi cơ quan, đơn vị có thể có những quy định cụ thể hơn về tác phong, diện mạo trong nội quy lao động.

Tóm lại, tính đến năm 2023, việc xăm hình không vi phạm pháp luật đối với công chức, viên chức. Tuy nhiên, để phát triển sự nghiệp bền vững trong bộ máy Nhà nước, mỗi cá nhân cần biết cách cân bằng giữa sở thích cá nhân và yêu cầu về hình ảnh chuyên nghiệp của một người đại diện cho cơ quan công quyền.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến quy định về cán bộ, công chức, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn pháp lý chuyên sâu.