Trong bối cảnh trật tự an toàn giao thông ngày càng được siết chặt, lỗi vượt đèn vàng trở thành chủ đề gây nhiều tranh cãi nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro pháp lý cao cho người tham gia giao thông. Nhiều tài xế vẫn lầm tưởng rằng đèn vàng chỉ là tín hiệu "chuẩn bị dừng" và có thể cố gắng tăng tốc để vượt qua. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành tại thời điểm tháng 08/2021, hành vi này có thể khiến bạn bị phạt tiền triệu và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe.

Quy định về tín hiệu đèn vàng theo Luật Giao thông đường bộ

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 10 Luật Giao thông đường bộ 2008, hệ thống đèn tín hiệu giao thông được quy định rất rõ ràng về ý nghĩa của từng màu sắc. Cụ thể:

c) Tín hiệu vàng là phải dừng lại trước vạch dừng, trừ trường hợp đã đi quá vạch dừng thì được đi tiếp; trong trường hợp tín hiệu vàng nhấp nháy là được đi nhưng phải giảm tốc độ, chú ý quan sát, nhường đường cho người đi bộ qua đường.

Như vậy, về nguyên tắc, khi thấy đèn vàng bật sáng, người lái xe bắt buộc phải dừng lại trước vạch dừng. Việc cố tình nhấn ga để vượt qua khi đèn đã chuyển sang màu vàng mà xe chưa chạm vạch dừng chính là hành vi vi phạm pháp luật.

Khi nào vượt đèn vàng không bị xử phạt?

Mặc dù quy định là phải dừng lại, nhưng pháp luật cũng tính đến các yếu tố an toàn thực tế. Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41:2019/BGTVT (ban hành kèm theo Thông tư 54/2019/TT-BGTVT), có hai trường hợp người điều khiển phương tiện được phép đi tiếp khi đèn vàng sáng:

• Trường hợp 1: Phương tiện đã đi quá vạch dừng xe tại ngã tư.
• Trường hợp 2: Phương tiện đã tiến quá gần vạch dừng, nếu dừng lại đột ngột sẽ gây nguy hiểm cho chính mình hoặc các phương tiện phía sau.

Ngoài ra, nếu đèn vàng ở chế độ nhấp nháy, bạn được phép đi tiếp nhưng phải giảm tốc độ và quan sát kỹ xung quanh.

Chi tiết mức phạt lỗi vượt đèn vàng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP

Tại thời điểm năm 2021, mức xử phạt đối với hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông (bao gồm cả vượt đèn đỏ và vượt đèn vàng) được áp dụng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP với các mức phạt rất nặng như sau:

1. Đối với xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô

Theo quy định tại điểm a khoản 5 Điều 5:

• Phạt tiền: Từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
• Hình phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 đến 03 tháng (điểm b khoản 11 Điều 5). Nếu gây tai nạn giao thông, thời gian tước bằng lái sẽ từ 02 đến 04 tháng (điểm c khoản 11 Điều 5).

2. Đối với xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện)

Căn cứ điểm e khoản 4 Điều 6:

• Phạt tiền: Từ 600.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
• Hình phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 đến 03 tháng (điểm b khoản 10 Điều 6).

3. Đối với máy kéo, xe máy chuyên dùng

Áp dụng mức phạt tại điểm đ khoản 5 Điều 7:

• Phạt tiền: Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
• Hình phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe (máy kéo) hoặc Chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật (xe máy chuyên dùng) từ 01 đến 03 tháng. Nếu gây tai nạn, mức tước là từ 02 đến 04 tháng.

4. Đối với xe đạp, xe đạp điện và người đi bộ

• Xe đạp, xe đạp điện: Phạt từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng (điểm đ khoản 2 Điều 8).
• Người đi bộ: Phạt từ 60.000 đồng đến 100.000 đồng (điểm b khoản 1 Điều 9).

Lời khuyên để tránh bị phạt oan và đảm bảo an toàn

Hiện nay, hầu hết các nút giao thông trọng điểm đều đã được lắp đặt hệ thống đèn đếm ngược thời gian. Đây là công cụ hỗ trợ đắc lực giúp tài xế chủ động tốc độ. Khi thấy thời gian đèn xanh còn dưới 3 giây, tốt nhất bạn nên chủ động giảm tốc độ và chuẩn bị dừng lại thay vì cố gắng tăng ga.

Trong trường hợp cột đèn không có bộ đếm ngược, hãy luôn duy trì sự tập trung cao độ khi tiến gần đến giao lộ. Việc tuân thủ tín hiệu đèn vàng không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt nặng mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng cho chính mình và những người xung quanh, tránh những vụ va chạm đáng tiếc xảy ra tại khu vực ngã tư.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia pháp lý để được tư vấn kịp thời.