Trong hoạt động kiểm toán độc lập, bảo mật thông tin không chỉ là đạo đức nghề nghiệp mà còn là nghĩa vụ pháp lý cốt tử. Việc để rò rỉ dữ liệu tài chính của khách hàng có thể đẩy doanh nghiệp kiểm toán vào những rắc rối pháp lý nghiêm trọng, thậm chí là chấm dứt hoạt động kinh doanh.

Chuyên gia kiểm toán xử lý hồ sơ tài chính quan trọng (ảnh minh họa)

Nghĩa vụ bảo mật - "Sống còn" của nghề kiểm toán

Theo quy định tại Luật kiểm toán độc lập 2011, các tổ chức và cá nhân hành nghề kiểm toán phải tuyệt đối giữ bí mật thông tin của đơn vị được kiểm toán. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn những lỗ hổng trong quản lý nội bộ dẫn đến việc thông tin bị tiết lộ trái phép.

Để siết chặt kỷ cương, Chính phủ đã ban hành Nghị định 228/2025/NĐ-CP, trong đó dành riêng Điều 20 Nghị định 228/2025/NĐ-CP để quy định chi tiết các mức xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về bảo mật.

Các mức phạt tiền cụ thể theo Nghị định 228/2025/NĐ-CP

Tùy vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi, doanh nghiệp kiểm toán có thể đối mặt với các khung hình phạt sau:

1. Vi phạm về hệ thống kiểm soát nội bộ

Tại khoản 1 Điều 20 Nghị định 228/2025/NĐ-CP quy định:

Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với doanh nghiệp kiểm toán không xây dựng và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bảo mật.

2. Hành vi tiết lộ thông tin khách hàng

Đối với hành vi trực tiếp làm lộ thông tin, khoản 2 Điều 20 Nghị định 228/2025/NĐ-CP nêu rõ mức phạt từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng. Quy định này áp dụng cho việc tiết lộ hồ sơ kiểm toán, thông tin khách hàng mà không được sự đồng ý hoặc không theo quy định pháp luật.

Bảo mật dữ liệu số là thách thức lớn đối với các công ty kiểm toán hiện nay (ảnh minh họa)

3. Sử dụng thông tin để xâm phạm lợi ích

Đây là hành vi có tính chất nghiêm trọng nhất. Theo khoản 3 Điều 20 Nghị định 228/2025/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng sẽ được áp dụng nếu doanh nghiệp sử dụng thông tin hồ sơ kiểm toán để xâm phạm lợi ích Nhà nước, lợi ích công cộng hoặc quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Bên cạnh việc phạt tiền, doanh nghiệp và kiểm toán viên còn phải đối mặt với các chế tài bổ sung cực kỳ nghiêm khắc tại khoản 4 Điều 20 Nghị định 228/2025/NĐ-CP:

• Đối với doanh nghiệp: Tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán từ 06 tháng đến 12 tháng.
• Đối với kiểm toán viên: Tước Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán từ 12 tháng đến 24 tháng.

Ngoài ra, doanh nghiệp vi phạm buộc phải nộp lại số lợi bất hợp pháp có được và hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ theo đúng quy định của pháp luật.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo mật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các án phạt hành chính mà còn là cách duy nhất để xây dựng niềm tin bền vững với khách hàng và thị trường.