Chính phủ vừa ban hành Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc siết chặt quản lý và tăng mạnh mức chế tài đối với hành vi kinh doanh hàng hóa hết hạn sử dụng, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu như thuốc và thực phẩm.

Mức phạt lũy tiến theo giá trị hàng hóa vi phạm

Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với hành vi kinh doanh hàng hóa quá hạn sử dụng ghi trên nhãn hoặc bao bì (trừ thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi) được xác định dựa trên giá trị của lô hàng vi phạm. Cụ thể, mức phạt thấp nhất là từ 300.000 đồng và cao nhất có thể lên đến 50 triệu đồng đối với cá nhân.

Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết các mức phạt theo giá trị hàng hóa:

Mạnh tay với vi phạm trong lĩnh vực Y tế và Thực phẩm

Pháp luật đặc biệt nghiêm khắc đối với các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Tại khoản 12 Điều 17 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, mức phạt tiền sẽ được gấp hai lần mức quy định nêu trên nếu hàng hóa vi phạm thuộc các nhóm sau:

• Thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, chất bảo quản thực phẩm.
• Thuốc phòng bệnh và thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
• Mỹ phẩm, trang thiết bị y tế.
• Chất tẩy rửa, hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế.
• Sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản, thuốc thú y, phân bón, giống cây trồng, vật nuôi.

Tổ chức vi phạm có thể bị phạt tới 200 triệu đồng

Một điểm cực kỳ quan trọng mà các doanh nghiệp cần lưu ý là mức phạt đối với tổ chức luôn gấp đôi mức phạt đối với cá nhân cho cùng một hành vi vi phạm. Như vậy, đối với một tổ chức kinh doanh thuốc hoặc thực phẩm hết hạn với giá trị lô hàng từ 100 triệu đồng trở lên, tổng mức phạt hành chính có thể lên tới 200 triệu đồng.

Bên cạnh đó, hành vi đánh tráo, thay đổi nhãn mác, tẩy xóa thời hạn sử dụng nhằm kéo dài tuổi thọ của hàng hóa cũng bị xử lý nghiêm khắc với khung hình phạt tương tự.

"12. Phạt tiền gấp hai lần mức tiền phạt quy định từ khoản 1 đến khoản 11 Điều này đối với người sản xuất, nhập khẩu thực hiện hành vi vi phạm hành chính hoặc hàng hóa vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Là thực phẩm, phụ gia thực phẩm... thuốc phòng bệnh và thuốc..."

Các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả

Không chỉ dừng lại ở việc nộp phạt tiền, chủ thể vi phạm còn phải đối mặt với các chế tài bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt quy định tại khoản 13 và khoản 14 Điều 17:

• Tịch thu tang vật: Toàn bộ hàng hóa vi phạm sẽ bị tịch thu.
• Tịch thu phương tiện: Các công cụ, máy móc dùng để tẩy xóa, sửa chữa hạn sử dụng cũng sẽ bị cơ quan chức năng thu giữ.
• Buộc tiêu hủy: Đối với hàng hóa gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường.
• Nộp lại số lợi bất hợp pháp: Chủ thể vi phạm phải nộp lại toàn bộ số tiền thu được từ việc kinh doanh hàng hóa vi phạm vào ngân sách nhà nước.

Quy định mới tại Nghị định 98/2020/NĐ-CP cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc làm trong sạch thị trường, bảo vệ quyền lợi chính đáng và sức khỏe của người tiêu dùng Việt Nam trước thềm năm 2021.