Việc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập luôn là ưu tiên hàng đầu trong tiến trình cải cách hành chính tại Việt Nam. Mới đây, Ban Chỉ đạo về tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW đã ban hành Kế hoạch 130/KH-BCĐTKNQ18, vạch ra lộ trình tái cấu trúc mạnh mẽ hai lĩnh vực cốt lõi là giáo dục và y tế.

Đột phá trong sắp xếp mạng lưới giáo dục: Từ đại học đến mầm non

Theo nội dung tại Kế hoạch 130/KH-BCĐTKNQ18, lĩnh vực giáo dục sẽ chứng kiến những thay đổi sâu rộng ở cả cấp Trung ương và địa phương. Mục tiêu không chỉ là giảm đầu mối mà còn là nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong kỷ nguyên số.

Tại cấp Trung ương: Tập trung vào công nghệ và chuẩn hóa

Các học viện, trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc Bộ, ngành sẽ thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm:

• Phát triển trí tuệ nhân tạo (AI): Xây dựng các trường, trung tâm đào tạo tiên tiến chuyên sâu về AI để bắt kịp xu hướng toàn cầu.
• Tái cấu trúc đại học: Sáp nhập hoặc giải thể các cơ sở không đạt chuẩn; xóa bỏ cấp trung gian để quản trị tinh gọn. Đặc biệt, nghiên cứu việc sáp nhập các viện nghiên cứu vào trường đại học để tối ưu hóa nguồn lực.
• Phân cấp giáo dục nghề nghiệp: Sắp xếp lại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng tinh gọn, hiệu quả và đẩy mạnh phân cấp về cho địa phương quản lý.

Tại địa phương: Linh hoạt và sát thực tế

Đối với hệ thống giáo dục phổ thông và mầm non, nguyên tắc chủ đạo là giữ vững sự ổn định nhưng có điều chỉnh linh hoạt:

• Bảo đảm quyền lợi người dân: Giữ nguyên cơ bản hệ thống trường công lập, chỉ điều chỉnh khi thực sự cần thiết để tạo thuận lợi nhất cho học sinh.
• Ưu tiên vùng khó khăn: Rà soát, sắp xếp các điểm trường lẻ tại vùng sâu, vùng xa để hình thành các trường dân tộc nội trú, bán trú tập trung, giúp nâng cao chất lượng dạy và học.
• Hợp nhất trung tâm giáo dục: Các trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên sẽ được hợp nhất thành trường trung học nghề trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo.

Y tế công lập: Tinh gọn để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe

Lĩnh vực y tế cũng không nằm ngoài vòng xoáy cải cách với những định hướng rõ ràng nhằm giảm tải cho tuyến Trung ương và tăng cường năng lực cho y tế cơ sở.

Chuyển giao bệnh viện về địa phương

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc tiếp tục chuyển giao các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế về cho cấp tỉnh quản lý. Bộ Y tế sẽ chỉ trực tiếp quản lý một số ít bệnh viện đầu ngành, chuyên sâu kỹ thuật cao để tập trung vào nhiệm vụ chỉ đạo chuyên môn, nghiên cứu khoa học và ứng phó các tình huống khẩn cấp.

Củng cố y tế cơ sở và dự phòng

Tại địa phương, hệ thống y tế sẽ được kiện toàn theo hướng:

• Mỗi tỉnh có ít nhất 01 bệnh viện chuyên sâu: Đảm bảo người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương.
• Mô hình trạm y tế mới: Thành lập trạm y tế xã, phường trực thuộc UBND cấp xã để thực hiện tốt vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu và phòng bệnh.
• Quản lý tập trung cấp huyện: Chuyển các trung tâm y tế, bệnh viện đa khoa cấp huyện về trực thuộc Sở Y tế để tổ chức khám chữa bệnh theo khu vực liên xã, phường hiệu quả hơn.

Việc triển khai Kế hoạch 130/KH-BCĐTKNQ18 được kỳ vọng sẽ tạo ra một diện mạo mới cho ngành giáo dục và y tế, nơi bộ máy không chỉ tinh gọn về số lượng mà còn mạnh mẽ về chất lượng, phục vụ tốt nhất cho nhu cầu của nhân dân.