Ngày 22/06/2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT quy định về chuẩn chương trình đào tạo; xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học. Văn bản này không chỉ là thước đo chất lượng mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để các cơ sở đào tạo tự chủ và giải trình trước xã hội.

1. Chuẩn chương trình đào tạo là gì?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT, chuẩn chương trình đào tạo là những yêu cầu chung, tối thiểu đối với tất cả chương trình đào tạo của các ngành ở một trình độ nhất định. Các yêu cầu này bao gồm:

• Mục tiêu và chuẩn đầu ra (phẩm chất, năng lực người học);
• Chuẩn đầu vào (yêu cầu tối thiểu để theo học);
• Khối lượng học tập tối thiểu (tín chỉ);
• Cấu trúc, nội dung, phương pháp giảng dạy và đánh giá;
• Đội ngũ giảng viên và điều kiện cơ sở vật chất.

2. Quy định về khối lượng học tập tối thiểu

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 7 Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT là việc xác định khối lượng học tập tối thiểu cho từng trình độ đào tạo, cụ thể:

"2. Khối lượng học tập tối thiểu của một chương trình đào tạo phải phù hợp với yêu cầu của Khung trình độ quốc gia Việt Nam, cụ thể như sau:
a) Chương trình đào tạo đại học: 120 tín chỉ, cộng với khối lượng giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng-an ninh theo quy định hiện hành;
b) Chương trình đào tạo chuyên sâu đặc thù trình độ bậc 7: 150 tín chỉ, cộng với khối lượng giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng-an ninh theo quy định hiện hành; hoặc 30 tín chỉ đối với người có trình độ đại học thuộc cùng nhóm ngành;
c) Chương trình đào tạo thạc sĩ: 60 tín chỉ đối với người có trình độ đại học thuộc cùng nhóm ngành;
d) Chương trình đào tạo tiến sĩ: 90 tín chỉ với người có trình độ thạc sĩ, 120 tín chỉ với người có trình độ đại học thuộc cùng nhóm ngành."

Đặc biệt, đối với chương trình đào tạo chuyên sâu đặc thù bậc 7 (như bác sĩ, kỹ sư, dược sĩ...), điểm c khoản 3 Điều 8 yêu cầu khối lượng thực tập tối thiểu phải đạt 8 tín chỉ.

3. Yêu cầu khắt khe về đội ngũ giảng viên

Để đảm bảo chất lượng đào tạo, Điều 10 Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT đưa ra các tiêu chuẩn cụ thể về nhân lực:

• Trình độ đại học: Phải có ít nhất 01 Tiến sĩ ngành phù hợp chủ trì xây dựng chương trình và ít nhất 05 Tiến sĩ cơ hữu để chủ trì giảng dạy.
• Trình độ thạc sĩ: Giảng viên phải có trình độ Tiến sĩ. Phải có ít nhất 05 Tiến sĩ ngành phù hợp, trong đó có 01 Giáo sư hoặc Phó giáo sư chủ trì.
• Trình độ tiến sĩ: Giảng viên phải là Giáo sư, Phó giáo sư hoặc Tiến sĩ có năng lực nghiên cứu tốt. Yêu cầu ít nhất 01 Giáo sư (hoặc 02 Phó giáo sư) và 03 Tiến sĩ ngành phù hợp là giảng viên cơ hữu.

4. Phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm

Thông tư mới nhấn mạnh việc chuyển đổi từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực. Theo khoản 1 Điều 9, phương pháp giảng dạy phải được thiết kế theo cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm, thúc đẩy sự chủ động và nỗ lực tham gia của sinh viên. Việc đánh giá kết quả học tập cũng phải dựa trên chuẩn đầu ra và kết hợp giữa đánh giá quá trình với đánh giá tổng kết.

Việc ban hành Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT vào tháng 6/2021 được xem là bước đi chiến lược để nâng tầm giáo dục đại học Việt Nam, tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho xã hội.