Từ ngày 01/8/2021, Thông tư 40/2021/TT-BTC chính thức có hiệu lực, thay thế cho các quy định cũ và mang đến một hệ thống quản lý thuế chặt chẽ, minh bạch hơn đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Việc nắm vững cách tính thuế không chỉ giúp chủ hộ tuân thủ đúng pháp luật mà còn tối ưu hóa nghĩa vụ tài chính của mình.

Chuyên viên thuế hướng dẫn hộ kinh doanh thực hiện thủ tục theo quy định mới (ảnh minh họa)

1. Nguyên tắc tính thuế cốt lõi theo Thông tư 40/2021/TT-BTC

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 40/2021/TT-BTC, nguyên tắc tính thuế đối với hộ kinh doanh được xác định dựa trên doanh thu thực tế. Cụ thể:

- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch từ 100 triệu đồng trở xuống thì thuộc trường hợp không phải nộp thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN.
- Trường hợp doanh thu trên 100 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh có trách nhiệm tự kê khai hoặc nộp thuế theo phương pháp khoán tùy theo quy mô.

Một điểm mới đáng lưu ý là đối với nhóm cá nhân hoặc hộ gia đình kinh doanh, ngưỡng doanh thu 100 triệu đồng/năm được tính cho 01 người đại diện duy nhất trong năm tính thuế.

2. Phân loại các phương pháp tính thuế cho hộ kinh doanh

Thông tư 40 chia hộ kinh doanh thành các nhóm đối tượng với phương pháp tính thuế khác nhau nhằm đảm bảo tính công bằng và phù hợp với quy mô hoạt động.

2.1. Phương pháp kê khai (Dành cho hộ kinh doanh quy mô lớn)

Phương pháp này áp dụng cho các hộ kinh doanh đáp ứng tiêu chí về doanh thu hoặc số lượng lao động tương đương doanh nghiệp siêu nhỏ trở lên. Theo Điều 5 Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kê khai phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ nhưng không phải quyết toán thuế.

• Lĩnh vực nông nghiệp, xây dựng: Doanh thu năm trước từ 03 tỷ đồng hoặc lao động từ 10 người trở lên.
• Lĩnh vực thương mại, dịch vụ: Doanh thu năm trước từ 10 tỷ đồng hoặc lao động từ 10 người trở lên.

Hoạt động kinh doanh tại các cửa hàng tạp hóa truyền thống thường áp dụng phương pháp khoán (ảnh minh họa)

2.2. Phương pháp khoán (Phổ biến nhất)

Đây là phương pháp áp dụng cho đa số các hộ kinh doanh nhỏ lẻ không thuộc diện kê khai. Theo Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC, cơ quan thuế sẽ xác định mức doanh thu khoán dựa trên tài liệu kê khai của hộ kinh doanh và cơ sở dữ liệu của ngành thuế.

2.3. Phương pháp tính thuế theo từng lần phát sinh

Áp dụng cho cá nhân kinh doanh không thường xuyên, không có địa điểm cố định như chủ thầu xây dựng tư nhân, cá nhân chuyển nhượng tên miền ".vn"... quy định tại Điều 6 Thông tư 40/2021/TT-BTC.

3. Công thức xác định số thuế phải nộp chính xác

Việc tính toán số thuế dựa trên doanh thu tính thuế và tỷ lệ thuế suất tương ứng với từng ngành nghề theo Điều 10 Thông tư 40/2021/TT-BTC:

Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế GTGT
Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN x Tỷ lệ thuế TNCN

Tỷ lệ thuế suất được quy định chi tiết tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư này, ví dụ:

• Phân phối, cung cấp hàng hóa: GTGT 1%; TNCN 0,5%.
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: GTGT 5%; TNCN 2%.
• Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa: GTGT 3%; TNCN 1,5%.
• Hoạt động kinh doanh khác: GTGT 2%; TNCN 1%.

4. Hồ sơ và thời hạn khai thuế cần lưu ý

Hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý thời hạn nộp hồ sơ để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Đối với hộ kê khai, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế tháng chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo; đối với khai thuế quý là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo.

Hộ khoán thực hiện khai thuế ổn định một lần mỗi năm. Nếu có thay đổi về quy mô hoặc ngừng kinh doanh, cần thông báo kịp thời cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Hy vọng bài viết này đã giúp quý hộ kinh doanh nắm rõ cách tính thuế theo quy định mới nhất tại thời điểm tháng 07/2021 để chuẩn bị tốt cho kỳ tính thuế áp dụng từ tháng 8 tới.