Trong bộ máy chính quyền địa phương, vị trí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) đóng vai trò then chốt trong việc điều hành và thực thi các chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Để kiện toàn bộ máy sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, Chính phủ đã ban hành những quy định mới về khung số lượng và tiêu chuẩn đối với chức danh này.

Số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh theo Nghị định 300/2025/NĐ-CP

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 300/2025/NĐ-CP, số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh được xác định dựa trên việc địa phương đó có thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính hay không.

Đối với đơn vị hành chính cấp tỉnh hình thành sau sắp xếp năm 2025

Việc xác định số lượng Phó Chủ tịch nhằm đảm bảo tính ổn định và hiệu quả quản lý tại các địa phương mới sáp nhập:

• Thành phố Hồ Chí Minh: Có không quá 08 Phó Chủ tịch.
• Thành phố hình thành do sắp xếp 03 đơn vị cấp tỉnh: Không quá 07 Phó Chủ tịch.
• Thành phố hình thành do sắp xếp 02 đơn vị cấp tỉnh: Không quá 06 Phó Chủ tịch.
• Tỉnh hình thành do sắp xếp 02 tỉnh (có ít nhất 01 tỉnh loại I) hoặc 03 tỉnh: Không quá 06 Phó Chủ tịch.
• Tỉnh hình thành do sắp xếp 02 tỉnh loại II hoặc loại III: Không quá 05 Phó Chủ tịch.

Đối với đơn vị hành chính cấp tỉnh không thực hiện sắp xếp năm 2025

Số lượng được duy trì theo phân loại đơn vị hành chính hiện hữu:

• Thành phố Hà Nội: Không quá 05 Phó Chủ tịch.
• Thành phố Huế: Không quá 04 Phó Chủ tịch.
• Tỉnh loại I: Không quá 04 Phó Chủ tịch.
• Tỉnh loại II và loại III: Không quá 03 Phó Chủ tịch. (Nếu sau này được nâng lên loại I sẽ có không quá 04 người).

Đáng chú ý, theo quy định tại văn bản này, các trường hợp điều động, luân chuyển cán bộ theo chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ không tính vào số lượng tối đa nêu trên.

Khung số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp xã

Tại cấp cơ sở, Điều 6 Nghị định 300/2025/NĐ-CP quy định nguyên tắc bình quân không quá 2,5 Phó Chủ tịch cho mỗi đơn vị hành chính cấp xã trên toàn tỉnh.

"Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định số lượng cụ thể Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân của từng cấp xã phù hợp với diện tích tự nhiên, quy mô dân số, phân loại đơn vị hành chính, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và tình hình thực tiễn của địa phương nhưng phải bảo đảm không vượt quá tổng số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã của toàn tỉnh, thành phố."

Tiêu chuẩn để trở thành Phó Chủ tịch UBND cấp xã

Bên cạnh số lượng, tiêu chuẩn về năng lực và trình độ cũng là yếu tố bắt buộc. Căn cứ Điều 8 Nghị định 33/2023/NĐ-CP, Phó Chủ tịch UBND cấp xã phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

• Về độ tuổi: Khi tham gia giữ chức vụ lần đầu phải đủ tuổi công tác ít nhất trọn 01 nhiệm kỳ (60 tháng).
• Về trình độ giáo dục: Tốt nghiệp trung học phổ thông.
• Về trình độ chuyên môn: Tốt nghiệp đại học trở lên (trừ các trường hợp đặc thù tại vùng sâu, vùng xa theo quy định của UBND cấp tỉnh).
• Về lý luận chính trị: Tốt nghiệp trung cấp hoặc tương đương trở lên.

Ngoài ra, cán bộ giữ chức danh này còn phải tuân thủ các quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 và các văn bản hướng dẫn liên quan của Đảng và Nhà nước.

Việc nắm vững các quy định về số lượng và tiêu chuẩn không chỉ giúp các địa phương thực hiện đúng quy trình nhân sự mà còn giúp người dân giám sát hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền cơ sở.