Hoạt động quảng cáo đóng vai trò then chốt trong việc đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng. Tuy nhiên, để đảm bảo an ninh, trật tự xã hội và sức khỏe cộng đồng, pháp luật Việt Nam quy định rất nghiêm ngặt về danh mục các loại hàng hóa, dịch vụ không được phép quảng cáo. Tính đến thời điểm tháng 09/2018, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các quy định tại Luật Quảng cáo 2012 và các văn bản hướng dẫn thi hành để tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc.

Căn cứ pháp lý về danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo

Trong bối cảnh pháp luật năm 2018, khung pháp lý điều chỉnh hoạt động quảng cáo chủ yếu dựa trên Luật Quảng cáo 2012. Cụ thể, tại Điều 7 Luật Quảng cáo 2012 đã liệt kê chi tiết các nhóm sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ bị cấm quảng cáo dưới mọi hình thức.

Bên cạnh đó, việc xác định hàng hóa cấm kinh doanh còn phải đối chiếu với quy định tại Điều 6 Luật Đầu tư 2014. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định tại Nghị định 158/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 28/2017/NĐ-CP).

Chi tiết 08 nhóm sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị cấm quảng cáo

Theo quy định tại Điều 7 Luật Quảng cáo 2012, các đối tượng sau đây tuyệt đối không được phép quảng cáo:

• Hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh: Đây là nhóm đối tượng quan trọng nhất, bao gồm các ngành nghề quy định tại Điều 6 Luật Đầu tư 2014 như: ma túy, hóa chất độc hại, mẫu vật động thực vật hoang dã nguy cấp, mại dâm, mua bán người, bộ phận cơ thể người và sinh sản vô tính trên người.
• Thuốc lá: Cấm quảng cáo dưới mọi hình thức để hạn chế tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng.
• Rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên: Đối với rượu dưới 15 độ, việc quảng cáo vẫn phải tuân thủ các điều kiện khắt khe về nội dung và phương tiện.
• Sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ: Cấm quảng cáo sữa dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi, sản phẩm dinh dưỡng bổ sung cho trẻ dưới 06 tháng tuổi, bình bú và vú ngậm nhân tạo nhằm khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ.
• Thuốc kê đơn: Bao gồm cả thuốc không kê đơn nhưng được cơ quan y tế khuyến cáo hạn chế sử dụng hoặc cần sự giám sát của thầy thuốc.
• Sản phẩm có tính chất kích dục: Các loại hàng hóa, dịch vụ mang tính chất đồi trụy, không phù hợp với thuần phong mỹ tục.
• Vũ khí và hàng hóa kích động bạo lực: Súng săn, đạn súng săn, vũ khí thể thao và các sản phẩm gây kích động bạo lực.
• Các sản phẩm khác: Do Chính phủ quy định tùy theo tình hình thực tế phát sinh.

Mức xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm

Việc thực hiện quảng cáo các sản phẩm nằm trong danh mục cấm không chỉ bị buộc gỡ bỏ mà còn phải đối mặt với mức phạt tiền rất cao. Căn cứ Điều 50 Nghị định 158/2013/NĐ-CP, mức phạt được quy định như sau:

1. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: a) Quảng cáo thuốc lá; b) Quảng cáo rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên; c) Quảng cáo sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi... d) Quảng cáo thuốc kê đơn...

2. Phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: a) Quảng cáo hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh theo quy định; b) Quảng cáo các loại sản phẩm, hàng hóa có tính chất kích dục; c) Quảng cáo súng săn và đạn súng săn, vũ khí thể thao và các loại sản phẩm, hàng hóa có tính chất kích động bạo lực.

Ngoài việc bị phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tháo gỡ, tháo dỡ hoặc xóa quảng cáo vi phạm.

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong hoạt động quảng cáo

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật, các doanh nghiệp cần thực hiện rà soát kỹ lưỡng danh mục sản phẩm trước khi xây dựng chiến dịch truyền thông. Đặc biệt, cần lưu ý các hành vi bị cấm khác quy định tại Điều 8 Luật Quảng cáo 2012 như quảng cáo thiếu thẩm mỹ, trái thuần phong mỹ tục hoặc quảng cáo không đúng sự thật.

Việc nắm vững các quy định về hàng hóa bị cấm quảng cáo không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt tài chính lớn mà còn bảo vệ uy tín thương hiệu trong mắt công chúng và cơ quan quản lý nhà nước.