Việc triển khai chùm 04 Thông tư quy định về mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và xếp lương giáo viên mầm non, phổ thông công lập thời gian qua đã tạo ra một bước tiến trong việc chuẩn hóa đội ngũ. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng đã nảy sinh những vấn đề nan giải, đặc biệt là tình trạng "cào bằng" hệ số lương giữa những người có thâm niên khác biệt.

Những bất cập từ thực tiễn áp dụng chùm Thông tư cũ

Hiện nay, sau một thời gian áp dụng Thông tư 01/2021/TT-BGDĐT, Thông tư 02/2021/TT-BGDĐT, Thông tư 03/2021/TT-BGDĐT và Thông tư 04/2021/TT-BGDĐT, một vấn đề nổi cộm đã xuất hiện.

Cụ thể, những giáo viên tiểu học, THCS trước đây hưởng hệ số lương từ 2,34 đến 3,99 khi chuyển sang hạng mới đều được xếp vào hệ số lương 4,0. Điều này vô hình trung khiến giáo viên giảng dạy lâu năm và người mới được tuyển dụng có mức thu nhập ngang nhau, gây tâm lý thiếu công bằng và chưa phản ánh đúng giá trị cống hiến.

3 thay đổi lớn trong đề xuất xếp lương giáo viên

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra các đề xuất sửa đổi quan trọng, sau này được cụ thể hóa một phần tại Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT:

1. Bãi bỏ quy định riêng về bổ nhiệm khi chưa đạt chuẩn

Dự thảo đề xuất không còn quy định riêng về việc bổ nhiệm, xếp hạng đối với giáo viên chưa đáp ứng tiêu chuẩn của hạng hoặc chưa đạt chuẩn trình độ đào tạo. Điều này giúp tinh gọn bộ máy và tập trung vào việc chuẩn hóa đội ngũ theo lộ trình.

2. Đơn giản hóa minh chứng khi chuyển hạng

Việc bổ nhiệm giáo viên từ hạng cũ sang hạng mới sẽ căn cứ chủ yếu vào việc đạt chuẩn trình độ và thời gian giữ hạng tương ứng. Giáo viên sẽ không còn phải lo lắng về việc cung cấp quá nhiều minh chứng rườm rà cho các tiêu chuẩn khác, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho nhà giáo.

3. Quy định mới về xếp lương cho giáo viên tuyển dụng trước 20/3/2021

Đối với những giáo viên được tuyển dụng trước ngày 20/3/2021 và hoàn thành tập sự sau ngày này, cách xếp lương sẽ được thực hiện theo nguyên tắc đảm bảo quyền lợi tối đa dựa trên trình độ đào tạo.

Bảng chi tiết cách xếp lương dự kiến cho các cấp học

Dưới đây là bảng tổng hợp cách xếp lương cho giáo viên mầm non, tiểu học và THCS theo đề xuất mới:

Riêng đối với giáo viên Trung học phổ thông (THPT), do các quy định tại Thông tư 04/2021/TT-BGDĐT cơ bản đã ổn định và kế thừa từ các quy định trước đó, nên Bộ Giáo dục không đề xuất nhiều thay đổi cho đối tượng này.

Kỳ vọng về một cơ chế tiền lương thực chất

Với những điều chỉnh này, việc bổ nhiệm và xếp lương giáo viên sẽ trở nên minh bạch, thực chất hơn. Đặc biệt, trong bối cảnh phụ cấp thâm niên dự kiến sẽ có những thay đổi trong lộ trình cải cách tiền lương, việc xác định đúng vị trí việc làm và hạng chức danh nghề nghiệp là vô cùng quan trọng để đảm bảo đời sống cho nhà giáo.

Các quy định mới không chỉ giúp khắc phục vướng mắc từ năm 2021 đến nay mà còn tạo động lực để giáo viên không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, góp phần vào sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nước nhà.