Việc mua căn hộ chung cư và để con cái đứng tên ngay từ khi còn nhỏ là mong muốn của nhiều bậc phụ huynh nhằm tạo dựng tài sản tương lai cho con. Tuy nhiên, một câu hỏi pháp lý quan trọng được đặt ra: Liệu người dưới 18 tuổi có được đứng tên trên Sổ hồng chung cư hay không? Quy định mới nhất tại Luật Nhà ở 2023 đã làm rõ vấn đề này.

Quyền sở hữu nhà ở không phân biệt độ tuổi

Theo quy định tại Điều 8 Luật Nhà ở 2023, đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm tổ chức, cá nhân trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Đáng chú ý, pháp luật hiện hành không quy định giới hạn về độ tuổi đối với cá nhân để được công nhận quyền sở hữu nhà ở.

Điều 8. Đối tượng và điều kiện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam
1. Đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm:
a) Tổ chức, cá nhân trong nước...
2. Điều kiện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam bao gồm:
a) Cá nhân trong nước phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ hoặc có người đại diện theo quy định của pháp luật dân sự...

Như vậy, về mặt nguyên tắc, trẻ em hoặc người chưa thành niên hoàn toàn có quyền được đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (thường gọi là Sổ hồng) thông qua các hình thức hợp pháp như được tặng cho, thừa kế hoặc mua bán.

Rào cản về năng lực hành vi dân sự

Mặc dù có quyền sở hữu, nhưng việc thực hiện các giao dịch để xác lập quyền đó (như ký hợp đồng mua bán, tặng cho) lại bị điều chỉnh bởi Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể, tại Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về người chưa thành niên như sau:

• Dưới 6 tuổi: Mọi giao dịch dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.
• Từ đủ 6 tuổi đến dưới 15 tuổi: Khi thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.
• Từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi: Được tự mình thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch liên quan đến bất động sản phải có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật.

Do đó, khi làm thủ tục cấp Sổ hồng cho người dưới 18 tuổi, trong hồ sơ và trên phôi Sổ hồng thường sẽ ghi kèm thông tin của người đại diện theo pháp luật (cha, mẹ hoặc người giám hộ) để đảm bảo tính pháp lý cho đến khi người đó đủ 18 tuổi.

Thủ tục cấp Sổ hồng chung cư cho người chưa thành niên

Quy trình cấp Sổ hồng cho người dưới 18 tuổi về cơ bản không khác biệt so với người trưởng thành, tuân thủ theo Nghị định 101/2024/NĐ-CP. Các bước thực hiện bao gồm:

1. Chuẩn bị hồ sơ: Đơn đăng ký, hợp đồng mua bán/tặng cho (có chữ ký của người đại diện), biên bản bàn giao nhà và các giấy tờ nhân thân của cả người đứng tên và người đại diện.
2. Nộp hồ sơ: Tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Bộ phận Một cửa của UBND cấp huyện.
3. Thực hiện nghĩa vụ tài chính: Nộp thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ theo thông báo của cơ quan thuế.
4. Nhận kết quả: Thời gian giải quyết theo quy định tại Điều 22 Nghị định 101/2024/NĐ-CP thường không quá 23 ngày làm việc.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho con trẻ mà còn giúp các giao dịch bất động sản trong gia đình diễn ra thuận lợi, đúng pháp luật.