Thế nào là hành vi hành hạ người khác theo quy định pháp luật?

Trong đời sống xã hội, mối quan hệ lệ thuộc xuất hiện ở khắp mọi nơi: từ công sở, trường học đến các cơ sở y tế. Tuy nhiên, khi sự lệ thuộc này bị lợi dụng để thực hiện các hành vi đối xử tàn ác, pháp luật hình sự sẽ can thiệp để bảo vệ nạn nhân.

Theo quy định tại Điều 140 Bộ luật Hình sự 2015, tội hành hạ người khác được hiểu là hành vi đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình. Cụ thể:

• Đối xử tàn ác: Là các hành vi gây đau đớn về thể xác hoặc đè nén về tinh thần như bỏ đói, đánh đập, bắt làm việc quá sức... mang tính chất lặp đi lặp lại.
• Làm nhục: Là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm như chửi rủa thậm tệ, bêu xấu trước đám đông hoặc tung tin sai sự thật nhằm hạ thấp uy tín nạn nhân.

Phân biệt Tội hành hạ người khác và Tội ngược đãi người thân

Một điểm cực kỳ quan trọng mà người dân cần lưu ý là đối tượng của tội phạm này. Nạn nhân phải là người có quan hệ lệ thuộc nhưng không phải là ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cái hay người có công nuôi dưỡng.

Nếu hành vi hành hạ xảy ra trong mối quan hệ gia đình, người phạm tội sẽ bị truy cứu theo Điều 151 Bộ luật Hình sự 2015 về Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình.

"Người nào đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 151 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm."

Mức hình phạt nghiêm khắc dành cho kẻ thủ ác

Tùy vào tính chất và mức độ nghiêm trọng, người phạm tội có thể đối mặt với các khung hình phạt khác nhau theo Điều 140:

Khung hình phạt cơ bản

Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm đối với các hành vi hành hạ thông thường.

Khung hình phạt tăng nặng

Phạt tù từ 01 năm đến 03 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
• Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 31% trở lên;
• Đối với 02 người trở lên.

Việc nhận diện sớm các dấu hiệu của hành vi hành hạ không chỉ giúp nạn nhân thoát khỏi nghịch cảnh mà còn là cơ sở để các cơ quan chức năng thực thi công lý, đảm bảo môi trường xã hội văn minh, thượng tôn pháp luật.