Việc quản lý và vận hành hệ thống an sinh xã hội đồ sộ với hàng chục triệu người tham gia đòi hỏi một nguồn lực tài chính tương xứng. Để đảm bảo bộ máy Bảo hiểm xã hội (BHXH) vận hành trơn tru, hiệu quả và minh bạch, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành các quy định cụ thể về mức chi phí quản lý cho giai đoạn 2022 - 2024.

Khung pháp lý về chi phí quản lý BHXH và Bảo hiểm thất nghiệp

Theo quy định tại Nghị quyết số 09/2021/UBTVQH15, mức chi phí quản lý BHXH (bao gồm cả bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được xác định dựa trên tỷ lệ phần trăm dự toán thu, chi các quỹ này.

Quản lý tài chính bảo hiểm xã hội đòi hỏi sự minh bạch và hiệu quả (ảnh minh họa)

Cụ thể, mức chi phí này được thực hiện theo lộ trình giảm dần nhằm tối ưu hóa hoạt động bộ máy. Các đơn vị thực hiện có trách nhiệm sử dụng và quyết toán chi phí quản lý được giao hằng năm theo đúng chế độ quy định của Nhà nước.

Mức trích chi phí quản lý Bảo hiểm y tế (BHYT)

Đối với quỹ Bảo hiểm y tế, mức chi phí quản lý bình quân giai đoạn 2022 - 2024 được khống chế tối đa là 3,5% tiền đóng BHYT. Tuy nhiên, con số này có sự điều chỉnh nhẹ qua từng năm:

• Năm 2022: Mức tối đa là 3,55%.
• Năm 2023: Mức tối đa là 3,5%.
• Năm 2024: Mức tối đa là 3,45%.

Dự toán chi phí quản lý BHYT hằng năm sẽ được tính toán dựa trên dự toán thu tiền đóng BHYT thực tế của năm đó. Điều này giúp đảm bảo nguồn kinh phí quản lý luôn bám sát với quy mô phát triển của đối tượng tham gia.

Người dân được hưởng lợi từ việc quản lý quỹ bảo hiểm hiệu quả (ảnh minh họa)

Cơ chế xử lý chênh lệch và bổ sung dự toán

Một điểm đáng chú ý trong chính sách tài chính này là cơ chế bù trừ phần chênh lệch giữa chi phí quyết toán thực tế và dự toán được giao. Nếu số quyết toán thực tế lớn hơn chi phí quản lý theo tỷ lệ tính trên số thực thu, thực chi, phần chênh lệch này sẽ được trừ vào dự toán chi phí quản lý của năm kế tiếp.

Bên cạnh đó, để đảm bảo tính linh hoạt, trong trường hợp số thu tiền đóng BHYT thực tế cao hơn dự toán, BHXH Việt Nam có quyền đề xuất Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ bổ sung dự toán chi phí quản lý, nhưng phải đảm bảo không vượt quá tỷ lệ quy định chung.

Các quy định chi tiết hơn về việc triển khai Nghị quyết này cũng được cụ thể hóa tại Quyết định số 19/2022/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác quản lý tài chính ngành Bảo hiểm.