Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng đang trở thành vấn nạn nhức nhối với những thủ đoạn ngày càng tinh vi. Việc trang bị kỹ năng tra cứu số tài khoản ngân hàng và hiểu rõ quy định pháp luật là cách tốt nhất để mỗi cá nhân tự bảo vệ mình trước những cái bẫy được giăng sẵn.

Thủ đoạn lừa đảo chuyển tiền: 'Bình cũ rượu mới' nhưng cực kỳ nguy hiểm

Không còn dừng lại ở những cuộc gọi mạo danh đơn thuần, tội phạm công nghệ cao hiện nay sử dụng nhiều kịch bản đánh vào tâm lý lo sợ hoặc lòng tham của nạn nhân. Một trong những chiêu trò phổ biến nhất là "cố tình chuyển nhầm tiền". Đối tượng sẽ chuyển một khoản tiền nhỏ vào tài khoản của bạn, sau đó giả danh nhân viên ngân hàng gọi điện yêu cầu truy cập vào đường link lạ để "hoàn trả", từ đó chiếm đoạt thông tin đăng nhập và mã OTP.

Bên cạnh đó, các kịch bản về nhận quà từ nước ngoài, trúng thưởng giải đặc biệt hay giả danh cơ quan công an đang điều tra vụ án vẫn tiếp tục khiến nhiều người sập bẫy. Điểm chung của các thủ đoạn này là yêu cầu nạn nhân chuyển một khoản phí (thuế, phí vận chuyển, tiền bảo lãnh) vào một số tài khoản cá nhân do chúng chỉ định. Theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015, các hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Lá chắn công nghệ: Cách tra cứu số tài khoản ngân hàng nghi vấn

Để hỗ trợ người dân chủ động phòng ngừa, Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) đã triển khai tính năng tra cứu tài khoản trên hệ thống tín nhiệm mạng. Đây là cơ sở dữ liệu tập hợp các số tài khoản đã bị báo cáo lừa đảo hoặc có dấu hiệu nghi ngờ, giúp người dùng kiểm tra nhanh trước khi thực hiện giao dịch.

Quy trình tra cứu đơn giản gồm 2 bước:

• Bước 1: Truy cập website chính thức tại địa chỉ tinnhiemmang.vn.
• Bước 2: Nhập số tài khoản ngân hàng cần kiểm tra vào ô tìm kiếm. Hệ thống sẽ đối soát với danh sách đen (blacklist) và đưa ra cảnh báo nếu tài khoản đó từng bị tố giác.

Bị lừa tiền qua tài khoản: Quy trình đòi lại quyền lợi hợp pháp

Nhiều người lo lắng rằng khi đã lỡ chuyển tiền cho kẻ lừa đảo thì sẽ mất trắng. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam có cơ chế bảo vệ người bị hại trong các vụ án hình sự. Ngay khi phát hiện bị lừa, bạn cần thực hiện ngay các bước sau:

1. Liên hệ ngân hàng: Thông báo ngay lập tức để ngân hàng có biện pháp phong tỏa tài khoản tạm thời nếu tiền chưa bị rút ra. Đây là bước chạy đua với thời gian để ngăn chặn thiệt hại lan rộng.

2. Tố giác tội phạm: Theo quy định tại Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan Công an có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm. Bạn có thể gửi đơn tố cáo kèm theo các bằng chứng (ảnh chụp tin nhắn, sao kê chuyển tiền) đến cơ quan Công an nơi gần nhất.

"Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố."

Việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong tiếp nhận và xử lý tin báo tội phạm còn được quy định chi tiết tại Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC. Người dân nên chủ động cung cấp thông tin để cơ quan điều tra có căn cứ khởi tố vụ án và thu hồi tài sản bị chiếm đoạt.

Tóm lại, sự tỉnh táo và hiểu biết pháp luật chính là vũ khí sắc bén nhất để đối phó với tội phạm lừa đảo. Hãy luôn kiểm tra kỹ thông tin người nhận và không bao giờ cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.