Từ ngày 01/07/2021, hệ thống quản lý cư trú tại Việt Nam đã bước sang một trang mới khi Luật Cư trú 2020 chính thức có hiệu lực thi hành. Một trong những thay đổi lớn nhất là việc bãi bỏ hoàn toàn Sổ hộ khẩu giấy, thay vào đó là quản lý bằng dữ liệu điện tử. Đối với những người đang đi thuê nhà, việc đăng ký thường trú (nhập hộ khẩu) vào chỗ ở hợp pháp do thuê mượn đã trở nên minh bạch và rõ ràng hơn bao giờ hết.

Thẩm quyền đăng ký cư trú thuộc về cơ quan nào?

Theo quy định mới nhất áp dụng từ tháng 7/2021, thẩm quyền giải quyết các thủ tục về cư trú đã được phân cấp triệt để về cơ sở để tạo thuận lợi tối đa cho người dân. Cụ thể, tại khoản 4 Điều 2 Luật Cư trú 2020 quy định:

"Cơ quan đăng ký cư trú là cơ quan quản lý cư trú trực tiếp thực hiện việc đăng ký cư trú của công dân, bao gồm Công an xã, phường, thị trấn; Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương ở nơi không có đơn vị hành chính cấp xã."

Như vậy, thay vì phải lên Công an huyện như trước đây, người thuê nhà chỉ cần đến Công an cấp xã nơi mình đang thuê trọ để thực hiện thủ tục nhập hộ khẩu.

Điều kiện để người thuê nhà được đăng ký thường trú

Không phải cứ thuê nhà là mặc nhiên được nhập hộ khẩu. Để được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ, công dân phải đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 3 Điều 20 Luật Cư trú 2020:

• Sự đồng ý của chủ nhà: Được chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý cho đăng ký thường trú tại địa điểm thuê, mượn, ở nhờ.
• Diện tích bình quân: Bảo đảm điều kiện về diện tích nhà ở tối thiểu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định nhưng không thấp hơn 08 m2 sàn/người.

Hướng dẫn chi tiết 4 bước làm hộ khẩu khi thuê nhà

Dưới đây là quy trình thực hiện thủ tục đăng ký thường trú theo quy định tại Nghị định 62/2021/NĐ-CP và Thông tư 56/2021/TT-BCA.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký

Hồ sơ bao gồm các loại giấy tờ quan trọng sau:

• Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (Mẫu CT01): Trong đó phải có ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp.
• Hợp đồng thuê nhà: Đã được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
• Giấy tờ chứng minh diện tích: Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở hoặc xác nhận của UBND cấp xã về diện tích bình quân bảo đảm quy định.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền

Người dân có thể lựa chọn một trong hai hình thức nộp hồ sơ:

• Nộp trực tiếp: Tại Công an cấp xã nơi thuê nhà. Cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra, đối chiếu và cấp Phiếu tiếp nhận hồ sơ.
• Nộp trực tuyến: Thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Đây là phương thức được khuyến khích trong bối cảnh chuyển đổi số năm 2021.

Bước 3: Nộp lệ phí đăng ký cư trú

Mức lệ phí sẽ tuân thủ theo quy định của Hội đồng nhân dân từng tỉnh, thành phố. Thông thường, mức phí này dao động từ 5.000đ đến 15.000đ tùy khu vực thành thị hay nông thôn.

Bước 4: Nhận kết quả giải quyết

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thẩm định, cập nhật thông tin về nơi thường trú mới của người đăng ký vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo cho người đăng ký về việc đã cập nhật thông tin đăng ký thường trú. Trường hợp từ chối đăng ký thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Lưu ý quan trọng: Kể từ ngày 01/07/2021, khi công dân thực hiện thủ tục đăng ký thường trú dẫn đến thay đổi thông tin trong Sổ hộ khẩu đã cấp thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi Sổ hộ khẩu đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú và không cấp mới, cấp lại Sổ hộ khẩu.

Trên đây là hướng dẫn chi tiết về thủ tục nhập hộ khẩu cho người thuê nhà. Việc nắm vững các quy định mới của Luật Cư trú 2020 sẽ giúp quý khách hàng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi sinh sống và làm việc tại các địa phương khác.