Quy định mới về chế độ phụ cấp công vụ cho cán bộ, công chức cấp xã

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 381/2026/NĐ-CP quy định về chế độ phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã. Đây là một chính sách vô cùng quan trọng, tác động trực tiếp đến thu nhập và đời sống của đội ngũ cán bộ, công chức làm việc tại cơ sở xã, phường, đặc khu trên cả nước. Đặc biệt, văn bản này chính thức bãi bỏ các quy định liên quan tại Nghị định 34/2012/NĐ-CP trước đây.

Dưới đây là những phân tích chi tiết và hướng dẫn cụ thể về mức hưởng, đối tượng áp dụng, nguyên tắc chi trả và thời gian áp dụng chế độ phụ cấp công vụ mới nhất theo quy định của Chính phủ.

1. Mức phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được quy định thế nào?

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, mức phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được chia làm hai mức chính là 55% và 25%, tính trên mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có). Việc phân chia này phụ thuộc vào việc đối tượng đó có được hưởng thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh hay không.

1.1. Trường hợp áp dụng mức phụ cấp công vụ 55%

Căn cứ khoản 1 Điều 3 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, mức phụ cấp công vụ bằng 55% được áp dụng đối với cán bộ, công chức cấp xã không được hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về chi tiền lương, thu nhập tăng thêm.

Quy định này nhằm đảm bảo sự công bằng về mặt thu nhập cho những cán bộ, công chức làm việc tại các địa phương chưa có cơ chế chi thu nhập tăng thêm đặc thù, giúp họ yên tâm công tác và cống hiến.

1.2. Trường hợp áp dụng mức phụ cấp công vụ 25% và nguyên tắc bù chênh lệch

Căn cứ khoản 2 Điều 3 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, mức phụ cấp công vụ bằng 25% được áp dụng đối với cán bộ, công chức cấp xã được hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về chi tiền lương, thu nhập tăng thêm.

Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi tối đa cho người lao động, khoản 3 Điều 3 Nghị định 381/2026/NĐ-CP cũng nêu rõ:

"Trường hợp cán bộ, công chức cấp xã tại khoản 2 Điều này được hưởng mức tiền lương, thu nhập tăng thêm thấp hơn mức phụ cấp công vụ 55% thì được hưởng chênh lệch cho bằng mức phụ cấp công vụ 55%."

Đây là một điểm mới cực kỳ nhân văn, đảm bảo rằng không có cán bộ, công chức cấp xã nào bị thiệt thòi về mặt thu nhập khi địa phương áp dụng cơ chế thu nhập tăng thêm nhưng mức hưởng thực tế lại thấp hơn mức sàn phụ cấp công vụ chung.

2. Những đối tượng nào được hưởng phụ cấp công vụ cấp xã?

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, đối tượng áp dụng chế độ phụ cấp công vụ là cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan, tổ chức sau đây ở xã, phường, đặc khu:

• Các cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam;
• Các cơ quan của Nhà nước (Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp xã);
• Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã;
• Các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã (bao gồm: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Công đoàn cơ sở).

3. Nguyên tắc chi trả và các khoảng thời gian không được tính hưởng phụ cấp

Việc chi trả phụ cấp công vụ phải tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt được quy định tại Điều 4 Nghị định 381/2026/NĐ-CP:

3.1. Phương thức chi trả và tính đóng bảo hiểm

• Phụ cấp công vụ được chi trả cùng kỳ lương hằng tháng của cán bộ, công chức.
• Đặc biệt lưu ý: Khoản phụ cấp này không dùng để tính đóng, hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT).

3.2. 04 trường hợp không được tính hưởng phụ cấp công vụ

Cán bộ, công chức cấp xã cần lưu ý khoản 2 Điều 4 Nghị định 381/2026/NĐ-CP quy định rõ các khoảng thời gian sau đây không được tính hưởng phụ cấp công vụ:

1. Thời gian đi công tác, làm việc, học tập ở nước ngoài được hưởng 40% tiền lương theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Nghị định 204/2004/NĐ-CP.
2. Thời gian nghỉ việc không hưởng lương liên tục từ 01 tháng trở lên.
3. Thời gian nghỉ việc hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội (như nghỉ thai sản, nghỉ ốm đau dài ngày hưởng chế độ BHXH).
4. Thời gian bị tạm đình chỉ công tác hoặc bị tạm giữ, tạm giam theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

3.3. Thời điểm dừng hưởng khi thôi làm việc

Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 381/2026/NĐ-CP, khi cán bộ, công chức cấp xã thôi làm việc tại các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội ở cấp xã thì sẽ thôi hưởng phụ cấp công vụ từ tháng tiếp theo.

4. Hiệu lực thi hành và thời gian áp dụng thực tế

Về mặt hiệu lực pháp lý, Điều 6 Nghị định 381/2026/NĐ-CP quy định cụ thể như sau:

• Văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 02/10/2026).
• Chế độ phụ cấp quy định tại đây được áp dụng kể từ ngày 01/07/2026 đến khi thực hiện cải cách chính sách tiền lương.
• Giải quyết truy lĩnh chênh lệch: Cán bộ, công chức cấp xã thuộc đối tượng áp dụng mức phụ cấp công vụ 55% (hoặc được bù chênh lệch) mà trong thời gian từ ngày 01/07/2026 đến trước ngày văn bản có hiệu lực thi hành đã hưởng mức phụ cấp công vụ thấp hơn 55% thì sẽ được hưởng truy lĩnh phần chênh lệch cho bằng mức 55%.
• Chính thức bãi bỏ các quy định liên quan về cán bộ, công chức cấp xã tại Nghị định 34/2012/NĐ-CP ngày 15/04/2012 của Chính phủ.

Nguồn kinh phí để chi trả cho chế độ phụ cấp công vụ này được bảo đảm hoàn toàn từ nguồn ngân sách nhà nước và được tổng hợp vào nhu cầu cải cách tiền lương hằng năm của các địa phương (Điều 5 Nghị định 381/2026/NĐ-CP).

Tóm lại, quy định mới này là một bước đi thiết thực nhằm chuẩn hóa và nâng cao chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã - những người trực tiếp sâu sát, giải quyết công việc hàng ngày với nhân dân tại cơ sở. Quý bạn đọc có thể tra cứu toàn văn Nghị định 381/2026/NĐ-CP trên hệ thống của chúng tôi để cập nhật các thông tin pháp lý liên quan một cách nhanh chóng và chính xác nhất.