Tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp lý trong xây dựng công trình tâm linh

Việc xây dựng các công trình tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là một phần quan trọng trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, để đảm bảo các công trình này được bền vững và đúng quy định, chủ đầu tư cần nắm vững các quy định về cấp phép xây dựng. Kể từ ngày 01/07/2026, các hoạt động này được điều chỉnh bởi Nghị định 217/2026/NĐ-CP với nhiều điểm mới đáng chú ý.

1. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng công trình tôn giáo năm 2026

Theo quy định tại khoản 2 Điều 57 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng đối với công trình tôn giáo bao gồm các tài liệu cơ bản sau:

• Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng: Sử dụng Mẫu số 01 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP.
• Giấy tờ hợp pháp về đất đai: Một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 55 Nghị định 217/2026/NĐ-CP hoặc văn bản chấp thuận vị trí, phương án tuyến, quyết định thu hồi đất.
• Văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý: Cần có văn bản chấp thuận về sự cần thiết xây dựng và quy mô công trình của cơ quan chuyên môn về tín ngưỡng, tôn giáo thuộc UBND cấp tỉnh.
• Hồ sơ thiết kế: Quyết định phê duyệt dự án, báo cáo thẩm tra thiết kế (nếu có), kết quả thực hiện thủ tục PCCC, bảo vệ môi trường và ý kiến của cơ quan văn hóa cấp tỉnh.

2. Quy định đối với hồ sơ xây dựng công trình tín ngưỡng

Đối với các công trình tín ngưỡng, hồ sơ cũng yêu cầu các thành phần tương tự như công trình tôn giáo nhưng có một số lưu ý riêng biệt. Đặc biệt, chủ đầu tư cần cung cấp bộ bản vẽ thiết kế xây dựng chi tiết, bao gồm mặt bằng định vị, kiến trúc các mặt đứng, mặt cắt và giải pháp kết cấu chính.

Ngoài ra, đối với các công trình tín ngưỡng có ảnh hưởng lớn đến an toàn và lợi ích cộng đồng, điểm b khoản 2 Điều 57 Nghị định 217/2026/NĐ-CP yêu cầu phải có Báo cáo kết quả thẩm tra thiết kế xây dựng để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình vận hành.

3. Các loại giấy tờ đất đai hợp pháp để cấp phép xây dựng

Việc xác định quyền sử dụng đất là bước tiên quyết. Điều 55 Nghị định 217/2026/NĐ-CP liệt kê chi tiết các loại giấy tờ, trong đó có:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của Luật Đất đai 2024.
• Báo cáo hiện trạng sử dụng đất đối với tổ chức tôn giáo đang sử dụng đất nhưng chưa được cấp sổ, đã được UBND cấp tỉnh kiểm tra thực tế.
• Các loại giấy tờ về xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa đối với trường hợp tu bổ, tôn tạo di tích.

4. Khi nào giấy phép xây dựng bị thu hồi hoặc hủy bỏ?

Pháp luật quy định nghiêm ngặt về việc duy trì hiệu lực của giấy phép. Theo Điều 65 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, giấy phép sẽ bị thu hồi nếu:

1. Được cấp không đúng quy định của pháp luật.
2. Chủ đầu tư không khắc phục sai phạm xây dựng theo văn bản xử lý vi phạm của cơ quan có thẩm quyền.

Nếu sau 10 ngày làm việc kể từ khi có quyết định thu hồi mà chủ đầu tư không nộp lại giấy phép, cơ quan chức năng sẽ tiến hành hủy giấy phép xây dựng và công bố công khai trên trang thông tin điện tử.

5. Thủ tục cấp lại giấy phép xây dựng bị mất hoặc hư hỏng

Trong trường hợp giấy phép xây dựng bị rách, nát hoặc bị mất, tổ chức và cá nhân có thể đề nghị cấp lại. Quy trình này được quy định tại Điều 64 Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Hồ sơ bao gồm đơn đề nghị theo mẫu và bản chính (hoặc bản sao chứng thực) giấy phép cũ nếu bị rách nát. Giấy phép cấp lại sẽ là bản sao của giấy phép đã được cấp trước đó, đảm bảo tính liên tục của hoạt động xây dựng.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp các tổ chức tôn giáo, tín ngưỡng chuẩn bị hồ sơ xây dựng một cách chu đáo và đúng pháp luật trong năm 2026.