Ngày 01/06/2021, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn về thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế phần lớn các quy định cũ tại Thông tư 92/2015/TT-BTC, mang đến nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt trong công tác quản lý thuế.

1. Bổ sung danh mục thu nhập chịu thuế GTGT và thuế TNCN

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư 40/2021/TT-BTC là việc mở rộng và chi tiết hóa các khoản thu nhập phải chịu thuế. Cụ thể, căn cứ vào Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này, các khoản thu nhập sau đây đã được làm rõ nghĩa vụ thuế:

• Khoản bồi thường vi phạm hợp đồng: Các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng hoặc bồi thường khác mà hộ kinh doanh nhận được hiện nay phải chịu thuế TNCN với thuế suất 0,5%.
• Các khoản thưởng và hỗ trợ doanh số: Các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán bằng tiền hoặc không bằng tiền cho hộ khoán sẽ chịu thuế GTGT 1% và thuế TNCN 0,5%.
• Dịch vụ nội dung thông tin số: Các dịch vụ quảng cáo trên sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số và các dịch vụ tương tự thuộc nhóm đối tượng tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ 10% sẽ chịu thuế TNCN 2% và tỷ lệ doanh thu tính thuế GTGT là 5%.

2. Các phương pháp tính thuế mới dành cho hộ kinh doanh

Pháp luật thuế năm 2021 đã phân loại rõ rệt các phương pháp tính thuế để phù hợp với quy mô và tính chất hoạt động của từng đối tượng:

Phương pháp kê khai

Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 40/2021/TT-BTC, phương pháp kê khai áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh quy mô lớn và hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chưa đáp ứng quy mô lớn nhưng lựa chọn nộp thuế theo phương pháp kê khai. Hộ kê khai thực hiện khai thuế theo tháng hoặc quý và phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.

Phương pháp khoán

Tại Điều 7 Thông tư 40/2021/TT-BTC quy định:

"1. Phương pháp khoán được áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp nộp thuế theo phương pháp kê khai và không thuộc trường hợp nộp thuế theo từng lần phát sinh..."

Hộ khoán không phải thực hiện chế độ kế toán nhưng phải lưu trữ hóa đơn, chứng từ để chứng minh nguồn gốc hàng hóa khi cần thiết.

3. Trách nhiệm khai thuế thay, nộp thuế thay của tổ chức

Một điểm mới quan trọng khác là quy định về việc tổ chức khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân. Điều 8 Thông tư 40/2021/TT-BTC nêu rõ các trường hợp tổ chức phải thực hiện nghĩa vụ này, bao gồm:

• Tổ chức thuê tài sản của cá nhân mà có thỏa thuận bên thuê nộp thuế.
• Tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân.
• Tổ chức chi trả các khoản thưởng, hỗ trợ, chiết khấu cho hộ khoán.
• Đặc biệt, các sàn giao dịch thương mại điện tử cũng có trách nhiệm cung cấp thông tin và thực hiện khai thuế thay theo lộ trình của cơ quan thuế.

Việc áp dụng Thông tư 40/2021/TT-BTC từ năm 2021 đã giúp minh bạch hóa các hoạt động kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý thuế trong kỷ nguyên số. Người nộp thuế cần nắm vững các quy định này để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.