Trong bối cảnh thị trường lao động năm 2021 có nhiều biến động, việc duy trì nguồn thu nhập từ trợ cấp thất nghiệp là vô cùng quan trọng đối với người lao động. Tuy nhiên, không ít người đã bị tạm dừng hoặc mất quyền lợi chỉ vì quên hoặc thực hiện sai quy định về thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng. Vậy quy định này cụ thể ra sao? Những ai được miễn và thời hạn thực hiện như thế nào là đúng luật?

Người lao động cần trực tiếp thực hiện thông báo tìm kiếm việc làm để duy trì trợ cấp (ảnh minh họa)

1. Thông báo tìm việc: Nghĩa vụ bắt buộc để duy trì trợ cấp

Theo quy định tại khoản 1 Điều 52 Luật Việc làm 2013, trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, hằng tháng người lao động phải trực tiếp thông báo với trung tâm dịch vụ việc làm nơi đang hưởng trợ cấp về việc tìm kiếm việc làm.

Nội dung này được hướng dẫn chi tiết tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH:

"1. Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, hằng tháng người lao động phải trực tiếp thông báo về việc tìm kiếm việc làm với trung tâm dịch vụ việc làm nơi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp theo Mẫu số 16 ban hành kèm theo Thông tư này, trừ trường hợp quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều này."

Hệ quả pháp lý: Nếu bạn không thực hiện thông báo đúng hạn, căn cứ Điều 53 Luật Việc làm 2013, cơ quan bảo hiểm sẽ tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp của tháng đó. Nếu trong 03 tháng liên tục bạn không thực hiện thông báo mà không có lý do chính đáng, bạn sẽ bị chấm dứt hưởng trợ cấp.

2. 05 trường hợp đặc biệt được miễn thông báo tìm kiếm việc làm

Pháp luật cũng thể hiện tính nhân văn khi quy định các trường hợp không cần phải thực hiện nghĩa vụ này mà vẫn được nhận tiền trợ cấp. Căn cứ khoản 2 Điều 10 Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH và các văn bản sửa đổi như Nghị định 61/2020/NĐ-CP, 05 nhóm đối tượng sau được miễn:

• Độ tuổi: Nam từ đủ 60 tuổi trở lên, nữ từ đủ 55 tuổi trở lên (tính theo quy định của Bộ luật Lao động 2019).
• Sức khỏe: Người lao động thuộc danh mục bệnh phải điều trị dài ngày theo quy định của Bộ Y tế, có giấy xác nhận của cơ sở y tế có thẩm quyền.
• Thai sản: Lao động nữ đang nghỉ hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
• Học nghề: Đang tham gia khóa đào tạo nghề theo quyết định của Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và có xác nhận của cơ sở đào tạo.
• Việc làm ngắn hạn: Đang thực hiện hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

3. Thời hạn và ngày thông báo: Cần ghi nhớ chính xác

Việc xác định đúng ngày thông báo là yếu tố then chốt. Khoản 4 Điều 10 Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH hướng dẫn như sau:

• Tháng thứ nhất: Là ngày ghi trên phiếu hẹn trả kết quả khi bạn đến nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp.
• Từ tháng thứ hai trở đi: Người lao động thực hiện thông báo trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày đầu tiên của tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Việc đánh dấu lịch thông báo hằng tháng giúp tránh rủi ro bị tạm dừng trợ cấp (ảnh minh họa)

Lưu ý về ngày nghỉ: Nếu ngày cuối cùng của thời hạn thông báo trùng vào ngày nghỉ lễ hoặc nghỉ hằng tuần (thứ Bảy, Chủ nhật), thì ngày cuối cùng được tính là ngày làm việc liền kề sau đó. Quy định này giúp người lao động không bị mất quyền lợi do các yếu tố khách quan về thời gian làm việc của cơ quan nhà nước.

4. Có được ủy quyền cho người khác thông báo thay?

Nguyên tắc chung là người lao động phải trực tiếp thực hiện. Tuy nhiên, trong một số tình huống bất khả kháng, pháp luật cho phép linh động. Cụ thể, nếu bạn gặp các trường hợp như ốm đau, tai nạn có xác nhận của bệnh viện, hoặc do thiên tai, dịch bệnh (đặc biệt lưu ý bối cảnh dịch bệnh năm 2021), bạn có thể gửi thông báo qua đường bưu điện hoặc ủy quyền cho người khác nộp thay các giấy tờ chứng minh lý do không thể đến trực tiếp.

Lời khuyên pháp lý: Để đảm bảo an toàn, người lao động nên chủ động thực hiện thông báo vào ngày đầu tiên của khung thời hạn 03 ngày. Việc chuẩn bị sẵn Mẫu số 16 và các giấy tờ tùy thân sẽ giúp quá trình làm việc tại Trung tâm dịch vụ việc làm diễn ra nhanh chóng và thuận lợi hơn.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý bạn đọc thực hiện đúng quy định pháp luật và bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của mình khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp.