Năm 2020 đánh dấu những thay đổi quan trọng trong quy chế thi và tuyển sinh do ảnh hưởng của tình hình thực tế. Đối với các thí sinh tự do – những người đã hoàn thành chương trình THPT nhưng chưa tốt nghiệp hoặc đã tốt nghiệp và muốn thi lại để xét tuyển đại học – việc nắm vững các quy định mới là yếu tố then chốt để đảm bảo quyền lợi và lộ trình học tập. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thí sinh tự do chưa tốt nghiệp THPT: Cánh cửa vẫn rộng mở

Đối với nhóm thí sinh đã học xong chương trình trung học phổ thông nhưng chưa thi tốt nghiệp hoặc đã thi nhưng chưa đỗ ở những năm trước, quy trình bắt buộc là phải đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2020. Kết quả này không chỉ dùng để xét công nhận tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng để xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng.

Theo quy định tại Điều 13 Thông tư 15/2020/TT-BGDĐT, hồ sơ đăng ký dự thi dành cho đối tượng này được chuẩn bị khá công phu, bao gồm:

• Phiếu đăng ký dự thi: Thí sinh cần chuẩn bị 02 phiếu giống hệt nhau theo mẫu quy định.
• Học bạ THPT: Bản chính hoặc bản sao được chứng thực từ bản chính. Đây là tài liệu chứng minh quá trình học tập và rèn luyện của thí sinh.
• Giấy tờ ưu tiên: Các loại giấy chứng nhận hợp lệ để hưởng chế độ ưu tiên, khuyến khích (nếu có). Đặc biệt, thí sinh cần bản sao sổ hộ khẩu thường trú để xác định khu vực ưu tiên.
• Ảnh thẻ: 02 ảnh cỡ 4x6 cm, chụp trong vòng 6 tháng gần nhất.
• Giấy xác nhận học lực: Đối với những học sinh xếp loại kém về học lực ở lớp 12, cần có giấy xác nhận từ trường phổ thông nơi học tập hoặc nơi đăng ký dự thi.
• Bằng tốt nghiệp THCS: Bản sao hợp lệ bằng tốt nghiệp trung học cơ sở.
• Giấy xác nhận điểm bảo lưu: Nếu thí sinh có các môn thi đạt điểm bảo lưu từ kỳ thi năm trước, cần có giấy xác nhận do Hiệu trưởng trường phổ thông nơi dự thi năm trước cấp.

Thí sinh đã tốt nghiệp THPT: Đa dạng phương thức xét tuyển

Với những thí sinh đã có bằng tốt nghiệp THPT từ các năm trước và có nguyện vọng thi lại để lấy kết quả xét tuyển đại học, quy chế năm 2020 mang đến sự linh hoạt đáng kể. Theo Thông tư 09/2020/TT-BGDĐT, các trường đại học được quyền tự chủ rất cao trong việc quyết định phương thức tuyển sinh.

Thí sinh tự do trong nhóm này có thể lựa chọn một hoặc kết hợp nhiều phương thức sau:

• Sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT 2020: Thí sinh chỉ cần đăng ký dự thi các môn/bài thi nằm trong tổ hợp xét tuyển của ngành học mong muốn.
• Xét tuyển học bạ: Nhiều trường đại học dành chỉ tiêu lớn cho phương thức xét kết quả học tập bậc THPT, giúp giảm bớt áp lực thi cử.
• Kỳ thi đánh giá năng lực: Tham gia các kỳ thi riêng do các đại học lớn (như ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TP.HCM) tổ chức.
• Chứng chỉ quốc tế: Sử dụng các chứng chỉ ngoại ngữ (IELTS, TOEFL) hoặc chứng chỉ chuẩn hóa quốc tế (SAT, ACT) để xét tuyển thẳng hoặc cộng điểm ưu tiên.

Địa điểm nộp hồ sơ và những lưu ý quan trọng

Khác với học sinh lớp 12 nộp hồ sơ tại trường đang học, thí sinh tự do phải nộp hồ sơ tại các địa điểm do Sở Giáo dục và Đào tạo quy định. Thông thường, đây là các Phòng Giáo dục quận/huyện hoặc các trung tâm giáo dục thường xuyên tại địa phương nơi thí sinh đang cư trú.

Trích dẫn khoản 1 Điều 13 Thông tư 15/2020/TT-BGDĐT: "Đối tượng theo quy định tại điểm b, c khoản 1 Điều 12 Quy chế này ĐKDT tại địa điểm (gọi là nơi ĐKDT) do sở GDĐT quy định."

Thí sinh cần đặc biệt lưu ý thời hạn nộp hồ sơ được quy định trong hướng dẫn tổ chức kỳ thi hằng năm của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc nộp muộn hoặc thiếu sót giấy tờ có thể dẫn đến việc mất quyền lợi dự thi. Sau khi nộp hồ sơ, thí sinh nên thường xuyên kiểm tra thông tin trên hệ thống quản lý thi để kịp thời sửa chữa các sai sót nếu có.

Kỳ thi năm 2020 tuy có nhiều biến động nhưng với sự chuẩn bị chu đáo và nắm vững quy định pháp luật, các thí sinh tự do hoàn toàn có thể tự tin chinh phục mục tiêu đại học của mình. Chúc các sĩ tử ôn tập tốt và đạt kết quả cao nhất!