Trong bối cảnh chính sách dân số có nhiều thay đổi, câu hỏi về việc sinh con thứ 3, thứ 4 có được hưởng chế độ thai sản không luôn là nỗi trăn trở của rất nhiều người lao động. Thực tế, quyền lợi về bảo hiểm xã hội (BHXH) là quyền lợi gắn liền với quá trình đóng góp của cá nhân, không phụ thuộc vào số lượng con sinh ra. Bài viết dưới đây sẽ phân tích sâu các quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 để quý độc giả có cái nhìn rõ nét nhất.

1. Điều kiện hưởng chế độ thai sản: Không giới hạn số con

Căn cứ theo quy định tại Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau:

• Lao động nữ mang thai;
• Lao động nữ sinh con;
• Lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ;
• Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;
• Lao động nữ đặt vòng tránh thai, người lao động thực hiện biện pháp triệt sản;
• Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội có vợ sinh con.

Đặc biệt lưu ý: Đối với trường hợp lao động nữ sinh con, điều kiện tiên quyết là phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con. Pháp luật hiện hành hoàn toàn không có bất kỳ điều khoản nào hạn chế quyền lợi này đối với người sinh con thứ 3, thứ 4 hay các con tiếp theo.

"Người lao động sinh con thứ 03, thứ 04 hay thứ 05… chỉ cần họ đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định thì vẫn được hưởng đầy đủ các chế độ thai sản như sinh con thứ nhất."

2. Mức hưởng trợ cấp thai sản và thời gian nghỉ việc

Mức hưởng chế độ thai sản là một trong những nội dung quan trọng nhất mà người lao động quan tâm. Theo quy định tại Điều 38 và Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng được tính toán như sau:

Trợ cấp một lần khi sinh con

Lao động nữ sinh con được trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con. Tại thời điểm tháng 7/2020, mức lương cơ sở đang áp dụng là 1.490.000 đồng/tháng. Như vậy, số tiền trợ cấp một lần người mẹ nhận được là: 1.490.000 x 2 = 2.980.000 đồng/con.

Tiền trợ cấp hàng tháng trong thời gian nghỉ sinh

Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng. Mức hưởng mỗi tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc. Nếu người lao động sinh đôi trở lên thì từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng và hưởng thêm trợ cấp tương ứng.

3. Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản

Sau khi hết thời gian nghỉ thai sản 06 tháng, nếu trong 30 ngày đầu quay lại làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi, lao động nữ còn được nghỉ dưỡng sức từ 05 đến 10 ngày tùy trường hợp:

• Tối đa 10 ngày: Đối với lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên;
• Tối đa 07 ngày: Đối với lao động nữ sinh con phải phẫu thuật;
• Tối đa 05 ngày: Đối với các trường hợp khác.

Mức hưởng dưỡng sức mỗi ngày bằng 30% mức lương cơ sở (tương đương 447.000 đồng/ngày vào năm 2020).

4. Phân biệt giữa quyền lợi BHXH và kỷ luật hành chính

Một nhầm lẫn phổ biến là người lao động cho rằng sinh con thứ 3 vi phạm chính sách dân số nên không được hưởng bảo hiểm. Cần khẳng định rõ: Quyền lợi BHXH là quyền dân sự của người lao động dựa trên quan hệ đóng - hưởng. Việc sinh con thứ 3 có thể dẫn đến các hình thức kỷ luật về mặt Đảng hoặc kỷ luật công chức, viên chức (nếu người lao động làm việc trong cơ quan nhà nước), nhưng tuyệt đối không làm mất đi quyền hưởng trợ cấp thai sản từ quỹ BHXH.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp người lao động yên tâm hơn khi thực hiện thiên chức làm mẹ, đồng thời nắm vững các quyền lợi chính đáng của mình theo quy định của pháp luật Việt Nam.