Trong bối cảnh thị trường lao động năm 2022 có nhiều biến động, việc nắm vững các quyền lợi về an sinh xã hội, đặc biệt là chế độ ốm đau, trở thành vấn đề quan trọng đối với mọi người lao động. Chế độ này không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính mà còn là sự bảo đảm về mặt pháp lý khi sức khỏe của người lao động hoặc con cái họ gặp vấn đề.

1. Những ai thuộc đối tượng được hưởng chế độ ốm đau?

Căn cứ theo quy định tại Điều 24 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và hướng dẫn tại Điều 6 Nghị định 143/2018/NĐ-CP, đối tượng áp dụng chế độ ốm đau trong năm 2022 bao gồm:

Đối với lao động là công dân Việt Nam:

• Người làm việc theo hợp đồng lao động (HĐLĐ) không xác định thời hạn, HĐLĐ xác định thời hạn, HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng.
• Người làm việc theo HĐLĐ có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng.
• Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật.
• Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu.
• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân...
• Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương.

Đối với lao động là người nước ngoài:

Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp và có hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 năm trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam.

2. Điều kiện hưởng chế độ ốm đau năm 2022

Để được cơ quan Bảo hiểm xã hội giải quyết quyền lợi, người lao động cần đáp ứng các điều kiện cụ thể được quy định tại Điều 25 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

Điều 25. Điều kiện hưởng chế độ ốm đau
1. Bị ốm đau, tai nạn mà không phải là tai nạn lao động phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền theo quy định của Bộ Y tế.
Trường hợp ốm đau, tai nạn phải nghỉ việc do tự hủy hoại sức khỏe, do say rượu hoặc sử dụng chất ma túy, tiền chất ma túy theo danh mục do Chính phủ quy định thì không được hưởng chế độ ốm đau.
2. Phải nghỉ việc để chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền.

Như vậy, điểm mấu chốt là người lao động phải có Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (đối với điều trị ngoại trú) hoặc Giấy ra viện (đối với điều trị nội trú) do cơ sở y tế có thẩm quyền cấp.

3. Thời gian hưởng chế độ ốm đau tối đa là bao nhiêu?

Thời gian nghỉ hưởng chế độ được tính theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần. Tùy vào điều kiện làm việc và thời gian đóng BHXH mà thời gian nghỉ sẽ khác nhau:

3.1. Trường hợp bản thân người lao động ốm đau

Theo Điều 26 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian tối đa như sau:

• Làm việc trong điều kiện bình thường:
  • 30 ngày nếu đã đóng BHXH dưới 15 năm.
  • 40 ngày nếu đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm.
  • 60 ngày nếu đã đóng từ đủ 30 năm trở lên.
• Làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm: Thời gian nghỉ tương ứng là 40 ngày, 50 ngày và 70 ngày tùy theo thâm niên đóng BHXH.

3.2. Trường hợp con ốm đau

Thời gian hưởng chế độ khi con ốm đau trong một năm cho mỗi con được tính theo số ngày nghỉ việc tối đa là:

• 20 ngày làm việc nếu con dưới 03 tuổi.
• 15 ngày làm việc nếu con từ đủ 03 tuổi đến dưới 07 tuổi.

Lưu ý: Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH thì tùy theo điều kiện của mỗi người để luân phiên nghỉ việc chăm sóc con, thời gian tối đa của mỗi người được tính riêng biệt theo quy định trên.

Lời khuyên pháp lý

Người lao động nên chủ động yêu cầu cơ sở y tế cấp đầy đủ hồ sơ ngay khi thăm khám để kịp thời nộp cho đơn vị sử dụng lao động. Trong vòng 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động phải nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động để được giải quyết chế độ đúng hạn.