Trong môi trường kinh doanh hiện đại, việc trang bị hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là yêu cầu bắt buộc của pháp luật mà còn là lá chắn bảo vệ tài sản và tính mạng con người. Tuy nhiên, lắp đặt thôi là chưa đủ, việc duy trì khả năng hoạt động của hệ thống thông qua công tác bảo dưỡng định kỳ mới là yếu tố then chốt.

1. Hiểu đúng về hệ thống báo cháy và chữa cháy trong doanh nghiệp

Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 20 Luật phòng cháy và chữa cháy 2001, các cơ sở kinh doanh phải có hệ thống báo cháy và chữa cháy phù hợp với tính chất hoạt động của đơn vị.

Hệ thống báo cháy (Fire Alarm System): Là mạng lưới các thiết bị cảm biến (khói, nhiệt, lửa) kết nối với trung tâm điều khiển. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, hệ thống sẽ kích hoạt âm thanh, ánh sáng cảnh báo để mọi người kịp thời sơ tán.

Hệ thống chữa cháy: Bao gồm các thiết bị sử dụng nước, khí, bột hoặc bọt để dập tắt đám cháy ngay từ khi mới phát sinh, ngăn chặn sự lan rộng của ngọn lửa.

2. Quy trình bảo dưỡng hệ thống báo cháy theo Thông tư 17/2021/TT-BCA

Việc bảo dưỡng không được thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật. Thông tư 17/2021/TT-BCA đã đưa ra những chỉ dẫn cụ thể:

2.1. Kiểm tra và chạy thử nghiệm

Tất cả các thiết bị như tủ trung tâm, đầu báo, chuông, đèn, nút ấn báo cháy sau khi lắp đặt phải được chạy thử nghiệm. Chỉ khi kết quả đạt chuẩn mới được đưa vào vận hành chính thức. Điều này đảm bảo rằng không có sai sót kỹ thuật nào tồn tại ngay từ bước đầu.

2.2. Chế độ kiểm tra định kỳ hàng năm

Ít nhất mỗi năm một lần, doanh nghiệp phải tổ chức kiểm tra toàn diện để đánh giá chất lượng và khả năng hoạt động của các thiết bị. Việc này giúp phát hiện sớm các hư hỏng do môi trường hoặc lão hóa thiết bị.

2.3. Bảo dưỡng tổng thể

Dù điều kiện môi trường tốt đến đâu, ít nhất hai năm một lần, hệ thống báo cháy phải được bảo dưỡng toàn bộ. Quy trình này bao gồm việc vệ sinh thiết bị, kiểm tra đường dây và thay thế các linh kiện có dấu hiệu xuống cấp theo chỉ dẫn của nhà sản xuất và các tiêu chuẩn như TCVN 5738:2001.

3. Bảo trì thiết bị chữa cháy bằng khí, nước và bột

Đối với các hệ thống chữa cháy tự động (sử dụng nước, bọt, khí sol-khí...), yêu cầu về độ chính xác còn cao hơn. Các thiết bị như van báo động, công tắc áp lực, đầu phun chất chữa cháy phải được kiểm tra định kỳ hàng năm.

"Thiết bị thuộc hệ thống chữa cháy bằng khí, sol-khí, nước, bột, bọt, sau khi đưa vào hoạt động phải được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ một năm một lần để đánh giá chất lượng và khả năng hoạt động của các thiết bị trong hệ thống."

Việc bảo trì phải tuân thủ các tiêu chuẩn chuyên ngành như TCVN 6101:1996 (hệ thống chữa cháy khí) hay TCVN 7336:2003 (hệ thống Sprinkler). Doanh nghiệp nên ký hợp đồng với các đơn vị có chuyên môn để đảm bảo tính khách quan và chính xác trong quá trình kiểm tra.

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp

Đừng đợi đến khi có đoàn kiểm tra mới cuống cuồng đi bảo dưỡng. Một hệ thống PCCC hoạt động tốt không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt hành chính nặng nề mà quan trọng hơn là bảo vệ được thành quả kinh doanh trước rủi ro hỏa hoạn. Hãy lập sổ nhật ký theo dõi bảo trì và phân công nhân sự phụ trách PCCC tại cơ sở một cách rõ ràng.