Từ ngày 01/01/2026, hệ thống quy định về phí sử dụng đường bộ tại Việt Nam sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt khi Nghị định 364/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế hoàn toàn cho Nghị định 90/2023/NĐ-CP trước đây. Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận xã hội và các đơn vị vận tải chính là danh sách các phương tiện được hưởng "đặc quyền" miễn phí khi lưu thông trên các tuyến đường bộ.

Chính sách miễn phí sử dụng đường bộ không chỉ đơn thuần là giải pháp hỗ trợ tài chính, giảm bớt gánh nặng ngân sách cho các đơn vị chuyên trách, mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, bảo đảm tính kịp thời trong các hoạt động khẩn cấp, bảo vệ an ninh quốc gia và an sinh xã hội. Dưới đây là thông tin chi tiết, chuyên sâu về 5 nhóm xe ô tô được miễn phí sử dụng đường bộ theo quy định mới nhất tại Điều 4 Nghị định 364/2025/NĐ-CP.

1. Nhóm xe phục vụ cứu thương và chữa cháy - Ưu tiên hàng đầu trong mọi tình huống

Đây là hai nhóm phương tiện luôn được đặt ở vị trí ưu tiên tối cao trong mọi quy định về trật tự an toàn giao thông cũng như các chính sách về phí, lệ phí đường bộ. Sự xuất hiện của các phương tiện này trên đường gắn liền với việc bảo vệ tính mạng con người và tài sản của nhân dân trong các tình huống khẩn cấp.

• Xe cứu thương: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 Nghị định 364/2025/NĐ-CP, toàn bộ các loại xe chuyên dùng để cấp cứu, vận chuyển người bệnh (bao gồm cả xe cứu thương của các bệnh viện công lập, dân lập và các đơn vị vận chuyển cấp cứu tư nhân được cấp phép) đều thuộc đối tượng được miễn phí hoàn toàn.
• Xe chữa cháy: Quy định tại Khoản 2 Điều 4 Nghị định 364/2025/NĐ-CP nêu rõ các phương tiện chuyên dùng phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy của lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và các đơn vị chuyên trách khác sẽ không phải nộp phí sử dụng đường bộ.

2. Xe chuyên dùng phục vụ tang lễ - Siết chặt quy định để tránh trục lợi chính sách

Nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và tránh tình trạng các đơn vị vận tải lợi dụng danh nghĩa để trục lợi chính sách miễn phí, Khoản 3 Điều 4 Nghị định 364/2025/NĐ-CP đã phân loại cực kỳ chi tiết và đưa ra các điều kiện ràng buộc pháp lý chặt chẽ đối với nhóm xe này:

• Xe có kết cấu chuyên dùng phục vụ tang lễ: Bao gồm xe tang, xe tải lạnh dùng để lưu xác và chở xác. Đây là những xe được thiết kế, cải tạo chuyên biệt chỉ phục vụ cho mục đích khâm liệm, di chuyển thi hài (Điểm a Khoản 3 Điều 4).
• Xe liên quan phục vụ tang lễ: Bao gồm xe chở khách đi cùng xe tang, xe tải chở hoa, xe rước ảnh (Điểm b Khoản 3 Điều 4). Để được miễn phí, các phương tiện này phải đáp ứng đồng thời hai điều kiện:
  • Có chứng nhận đăng ký xe mang tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dịch vụ tang lễ.
  • Chủ xe phải có văn bản cam kết các loại xe này chỉ sử dụng cho hoạt động tang lễ gửi cơ sở đăng kiểm khi thực hiện kiểm định xe (trong văn bản phải nêu rõ số lượng xe, biển số xe cụ thể theo từng loại).

3. Xe chuyên dùng phục vụ quốc phòng - Nhận diện rõ ràng qua biển số đỏ

Để phục vụ các nhiệm vụ quân sự, bảo vệ chủ quyền quốc gia, Khoản 4 Điều 4 Nghị định 364/2025/NĐ-CP quy định miễn phí sử dụng đường bộ đối với xe chuyên dùng phục vụ quốc phòng. Dấu hiệu nhận biết bắt buộc là xe phải mang biển số nền màu đỏ, chữ và số màu trắng dập chìm, đồng thời được gắn các thiết bị chuyên dụng cho quốc phòng.

Danh mục các loại xe quốc phòng được miễn phí bao gồm:

"Xe xi téc, xe cần cẩu, xe chở lực lượng vũ trang hành quân (được hiểu là xe chở người có từ 12 chỗ ngồi trở lên, xe vận tải có mui che và được lắp đặt ghế ngồi trong thùng xe), xe kiểm soát, xe kiểm tra quân sự, xe chuyên dùng chở phạm nhân, xe cứu hộ, cứu nạn, xe thông tin vệ tinh và các xe ô tô đặc chủng khác phục vụ quốc phòng."

4. Xe chuyên dùng của lực lượng Công an nhân dân - Quy định chi tiết từng chủng loại

Tương tự như khối quốc phòng, các phương tiện thuộc hệ thống tổ chức của Công an nhân dân khi làm nhiệm vụ cũng được hưởng chính sách miễn phí đường bộ. Tuy nhiên, Khoản 5 Điều 4 Nghị định 364/2025/NĐ-CP đã chuẩn hóa danh mục và dấu hiệu nhận diện cụ thể đối với từng loại xe để dễ dàng quản lý:

• Xe Cảnh sát giao thông: Phải có in dòng chữ “CẢNH SÁT GIAO THÔNG” ở hai bên thân xe (Điểm a Khoản 5 Điều 4).
• Xe Cảnh sát 113: Phải có in dòng chữ “CẢNH SÁT 113” ở hai bên thân xe (Điểm b Khoản 5 Điều 4).
• Xe Cảnh sát cơ động: Phải có in dòng chữ “CẢNH SÁT CƠ ĐỘNG” ở hai bên thân xe (Điểm c Khoản 5 Điều 4).
• Xe vận tải chuyên dụng: Xe vận tải có lắp ghế ngồi trong thùng xe của lực lượng Công an nhân dân khi đang làm nhiệm vụ (Điểm d Khoản 5 Điều 4).
• Xe chở phạm nhân, cứu hộ, cứu nạn: Các loại xe chở phạm nhân, xe cứu hộ, cứu nạn và các xe chuyên dùng khác của Bộ Công an (Điểm đ Khoản 5 Điều 4).
• Xe đặc chủng công an: Bao gồm xe thông tin vệ tinh, xe chống đạn, xe phòng chống khủng bố, chống bạo loạn và các xe đặc chủng khác của Bộ Công an (Điểm e Khoản 5 Điều 4).

Khuyến nghị pháp lý quan trọng dành cho chủ phương tiện

Việc nắm vững các quy định mới tại Nghị định 364/2025/NĐ-CP sẽ giúp các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân sở hữu xe chuyên dùng thực hiện đúng quyền lợi hợp pháp của mình, đồng thời tránh các sai sót pháp lý không đáng có.

Đặc biệt, đối với các đơn vị kinh doanh dịch vụ tang lễ, cần chủ động hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chuẩn bị sẵn văn bản cam kết để nộp cho cơ quan đăng kiểm trong quá trình kiểm định xe. Việc này bảo đảm hệ thống dữ liệu đăng kiểm được cập nhật chính xác, giúp phương tiện lưu thông qua các trạm thu phí tự động không dừng (ETC) một cách thông suốt, không gặp trở ngại kể từ ngày Nghị định chính thức có hiệu lực.