Ngày 19/11/2019, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 1659/QĐ-TTg năm 2019 phê duyệt Đề án "Chương trình quốc gia về học tập ngoại ngữ cho cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2019-2030". Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong khu vực công, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam.

Những con số ấn tượng trong lộ trình đến năm 2025

Theo nội dung Đề án, Chính phủ đặt ra những chỉ tiêu rất cụ thể và đầy tham vọng cho giai đoạn đầu đến năm 2025. Cụ thể, phấn đấu đạt được các cột mốc sau:

• 60% viên chức (bao gồm đội ngũ giáo viên, bác sĩ, nhân viên y tế...) phải đạt trình độ ngoại ngữ từ bậc 4 trở lên.
• 50% viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý tại các đơn vị sự nghiệp công lập đạt trình độ ngoại ngữ bậc 4 trở lên.

Quy định này cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc chuẩn hóa năng lực ngoại ngữ không chỉ ở đội ngũ thực thi trực tiếp mà còn ở cả tầng lớp quản lý, điều hành.

Trình độ ngoại ngữ bậc 4 là gì?

Để hiểu rõ về yêu cầu này, chúng ta cần đối chiếu với Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT ban hành Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Theo đó, trình độ bậc 4 (tương đương trình độ Trung cấp B2 theo khung tham chiếu Châu Âu) đòi hỏi người học phải có các kỹ năng:

- Có thể hiểu ý chính của một văn bản phức tạp về các chủ đề cụ thể và trừu tượng, kể cả những trao đổi kỹ thuật thuộc lĩnh vực chuyên môn của bản thân.

- Có thể giao tiếp ở mức độ trôi chảy, tự nhiên với người bản ngữ mà không gây khó khăn cho cả hai bên.

- Có thể viết được các văn bản rõ ràng, chi tiết với nhiều chủ đề khác nhau và có thể giải thích quan điểm của mình về một vấn đề, nêu ra được những ưu điểm, nhược điểm của các phương án lựa chọn khác nhau.

Như vậy, yêu cầu đạt bậc 4 không chỉ dừng lại ở việc có chứng chỉ để "làm đẹp" hồ sơ, mà thực sự hướng tới khả năng sử dụng ngoại ngữ thực tế trong công việc chuyên môn và giao tiếp quốc tế.

Đối tượng áp dụng và các trường hợp ngoại lệ

Mặc dù mục tiêu bao phủ rộng khắp, tuy nhiên Quyết định 1659/QĐ-TTg cũng nêu rõ các trường hợp không áp dụng chỉ tiêu này, bao gồm:

• Viên chức công tác trong hệ thống các cơ quan, đơn vị thuộc ngành ngoại giao (vốn đã có yêu cầu đặc thù cao hơn).
• Đội ngũ giáo viên, giảng viên chuyên ngành ngoại ngữ.

Giải pháp quyết liệt để hiện thực hóa mục tiêu

Để không biến những con số trên thành "mục tiêu trên giấy", Chương trình quốc gia nhấn mạnh vào các nhóm giải pháp thực tiễn:

Thứ nhất, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc cấp chứng chỉ ngoại ngữ. Điều này nhằm chấn chỉnh tình trạng "loạn" chứng chỉ hoặc cấp chứng chỉ không đúng thực chất năng lực đã tồn tại trong thời gian qua.

Thứ hai, thường xuyên tổ chức các kỳ thi, kiểm tra đánh giá năng lực định kỳ cho cả cán bộ, công chức và viên chức. Việc đánh giá này sẽ gắn liền với công tác đào tạo, bồi dưỡng và quy hoạch cán bộ.

Thứ ba, xây dựng môi trường học tập ngoại ngữ thân thiện, khuyến khích viên chức tự học và ứng dụng ngoại ngữ vào thực tiễn công tác hàng ngày.

Với việc Quyết định 1659/QĐ-TTg có hiệu lực ngay từ ngày ký (19/11/2019), lộ trình nâng cao năng lực ngoại ngữ cho khu vực công đã chính thức bắt đầu, hứa hẹn một diện mạo mới cho đội ngũ viên chức Việt Nam trong kỷ nguyên số và hội nhập.