Trong bối cảnh giao thông tại Việt Nam, chiếc mũ bảo hiểm không chỉ là vật dụng bắt buộc mà còn là "lá chắn" bảo vệ tính mạng quan trọng nhất của người đi mô tô, xe máy. Tuy nhiên, thị trường hiện nay tràn lan các loại mũ thời trang, mũ kém chất lượng gây khó khăn cho người tiêu dùng. Vậy làm thế nào để nhận biết một chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn theo quy định pháp luật hiện hành năm 2021?

1. Thế nào là mũ bảo hiểm đạt chuẩn theo quy định pháp luật?

Tính đến thời điểm tháng 08/2021, các loại mũ bảo hiểm lưu thông trên thị trường phải tuân thủ nghiêm ngặt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 2:2008/BKHCN. Bên cạnh đó, một cột mốc quan trọng cần lưu ý là Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành QCVN 2:2021/BKHCN (có hiệu lực từ ngày 01/01/2024), thay thế cho quy chuẩn cũ nhằm nâng cao hơn nữa tiêu chuẩn an toàn.

Cấu tạo bắt buộc của mũ bảo hiểm đạt chuẩn

Theo quy định tại QCVN 2:2008/BKHCN, một chiếc mũ bảo hiểm đạt chuẩn phải hội đủ 03 bộ phận cấu thành không thể tách rời:

• Vỏ mũ: Là phần vỏ cứng bên ngoài, có bề mặt nhẵn, không có các chi tiết nhọn, sắc cạnh. Vỏ mũ có tác dụng ngăn chặn các va đập trực tiếp và phân tán lực tác động.
• Đệm hấp thụ xung động (Lớp xốp): Đây là bộ phận quan trọng nhất, nằm bên trong vỏ mũ, có tác dụng giảm chấn động truyền tới đầu người đội khi xảy ra va chạm.
• Quai đeo: Phải chắc chắn, có khóa cài an toàn để cố định mũ trên đầu người đội, không bị văng ra khi gặp sự cố.

Đáng chú ý, theo quy chuẩn mới QCVN 2:2021/BKHCN, mũ bảo hiểm sẽ được yêu cầu có thêm bộ phận thứ 4 là lớp vải lót để đảm bảo sự thoải mái và vệ sinh cho người dùng.

2. Cách nhận biết mũ bảo hiểm thật và giả bằng mắt thường

Dù không có thiết bị đo lường chuyên dụng, người dân vẫn có thể tự kiểm tra độ an toàn của mũ thông qua các dấu hiệu sau:

• Dấu hợp quy CR: Mũ thật bắt buộc phải có dấu hợp quy CR được in rõ ràng, sắc nét, không thể bóc ra dễ dàng. Dấu này chứng minh sản phẩm đã được kiểm định chất lượng.
• Nhãn hàng hóa: Phải ghi đầy đủ thông tin: Tên sản phẩm (Mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy), tên và địa chỉ nhà sản xuất, cỡ mũ, tháng năm sản xuất.
• Kiểm tra lớp xốp: Dùng tay ấn mạnh vào lớp xốp bên trong. Mũ đạt chuẩn có lớp xốp rất cứng, chắc chắn, mật độ cao. Ngược lại, mũ giả thường dùng xốp mềm, dễ bị lún hoặc thậm chí chỉ là lớp nhựa mỏng.
• Trọng lượng: Mũ đạt chuẩn thường có cảm giác cầm chắc tay, nặng hơn so với các loại mũ nhựa thời trang rẻ tiền.

3. Mức xử phạt lỗi không đội mũ bảo hiểm theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP

Việc đội mũ bảo hiểm không chỉ là để đối phó với lực lượng chức năng mà là bảo vệ chính mình. Tuy nhiên, nếu vi phạm, người tham gia giao thông sẽ bị xử phạt nghiêm theo quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 6 Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định:

"2. Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

[...] i) Không đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” hoặc đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” không cài quai đúng quy cách khi điều khiển xe tham gia giao thông trên đường bộ;

k) Chở người ngồi trên xe không đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” hoặc đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” không cài quai đúng quy cách..."

Lưu ý quan trọng: Cụm từ "mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy" trong luật được hiểu là mũ phải đạt các quy chuẩn kỹ thuật nêu trên. Mặc dù thực tế việc xử phạt người đội mũ kém chất lượng (mũ thời trang) còn gặp nhiều khó khăn trong khâu xác định tại chỗ, nhưng nếu chiếc mũ bạn đội không có cấu tạo đủ 3 lớp hoặc không có tem CR, bạn hoàn toàn có thể bị nhắc nhở hoặc xử lý nếu xảy ra tranh chấp pháp lý hoặc tai nạn.

4. Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Đừng vì sự tiện lợi nhất thời hoặc yếu tố thẩm mỹ mà lựa chọn những chiếc mũ bảo hiểm lưỡi trai mỏng manh. Hãy chọn mua mũ tại các cửa hàng uy tín, có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Một chiếc mũ đạt chuẩn không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt không đáng có mà còn là tấm vé bảo hiểm rẻ nhất cho tính mạng của chính bạn và người thân khi tham gia giao thông.

Nếu bạn còn thắc mắc về các quy định xử phạt giao thông hoặc tiêu chuẩn hàng hóa, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.